Midden-Oosten & Noord-Afrika
Het spanningsveld in Gaza

Shira Efron levert namens The Hill een genuanceerd perspectief op het veronderstelde verband tussen de controversiële opening van de Amerikaanse ambassade in Jeruzalem en de

 

gevechten in de Gazastrook. Beiden vonden afgelopen maandag plaats en werden daarom al snel met elkaar in verband gebracht. Te snel, oordeelt Efron. Zo schrijft hij dat het geweld voornamelijk wordt gemotiveerd door langetermijnfactoren, waaronder een gebrek aan politieke vooruitzichten en een algehele humanitaire crisis met gebrek aan werkgelegenheid, onderwijs en gezondheidszorg. Efron schetst in een kort overzicht de houding die nodig is bij zowel landen als organisaties om een geweldsconflict als deze te voorkomen en te beginnen aan de wederopbouw en het aanpakken van de humanitaire crisis en het overheidsvacuüm dat in de Gazastrook is ontstaan.

 

Foto: Flickr/Jordi Bernabeau Farrús

 

Laatste update: 17-05-2018

Een gedeeld streven maar verdeeld belang?

Voor War on the Rocks gaven Christopher K. Lamont en Mieczyslaw P. Boduszynski de verkiezingen van afgelopen weekend in Irak, de vierde sinds de Amerikaanse 

 

invasie in 2003, tegen het licht van de etnisch-sektarische identiteit van Irak. De auteurs zien mogelijk het begin van een nieuw politiek tijdperk waarin de sektarisch verdeelde post-Saddam-staat geleidelijk afbrokkelt, maar realiseren zich daarnaast dat de hervormingsretoriek evengoed kan berusten in politieke strategie die schuilgaat achter sterk gewortelde ethno-sektarische belangen en zelfverrijking. Disfunctioneren, geweld, corruptie en zelfs terrorisme hebben er echter toe geleid dat de Irakese bevolking zich in grote mate wilt uitspreken tegen veel gedeelde zorgen in de huidige politieke gang van zaken en zal stemmen voor hervorming. Zal het electoraat de politieke partijen daarmee uit het etnisch-sektarisch kader werken en de Iraakse nationale identiteit eindelijk zegevieren?

Foto: Flickr/Omar Chatriwala

 

Laatste update: 14-05-2018

Amerikaanse ambassade in Jeruzalem

Vandaag verplaatsen de Verenigde Staten als eerste land  hun ambassade in Israël naar Jeruzalem. Alle andere buitenlandse ambassades bevinden zich in Tel Aviv. Voor Atlantic Council

 

schrijft Ashish Kumar Sen over de potentiële gevolgen van deze verplaatsing en de al eerder controversiële uitspraak over Jeruzalem als hoofdstad van Israël. Trump laat zien geen oog te hebben voor de Palestijnse claim op Oost-Jeruzalem als hoofdstad van een toekomstige Palestijnse staat. Amerikaanse bondgenoten in het Midden-Oosten stellen dat dit gevaarlijke gevolgen kan hebben voor de regio, waaronder het belemmeren van vredesonderhandelingen tussen Israël en Palestijnen.

 

Foto: Wikimedia Commons

 

Laatste update: 14-05-2018

De adelaar en de leeuw

Voor Atlantisch Perspectief schrijft Peyman Jafari dat het presidentschap van Trump niet veel goeds heeft opgeleverd voor de Amerikaans-Iraanse betrekkingen. Iran wordt vaak

 

gezien als een autoritair land dat een bedreiging vormt voor de stabiliteit in het Midden-Oosten. Daarnaast zou Iran terrorisme en bewapening steunen en streven naar regionale overheersing. Deze kwesties worden vaak aangeschreven als redenen voor de slechte relatie tussen de VS en Iran. Er schuilt echter meer achter deze confrontatie. Wat is de rol van de geschiedenis van de Amerikaans-Iraanse relatie? En wat voor invloed hebben de politieke verschuivingen binnen het Midden-Oosten op de verhoudingen tussen de VS en Iran?

 

Foto: Wikimedia Commons

 

Laatste update: 08-05-2018

Een schijndemocratie?

Afgelopen zondag werd er in Libanon voor het eerst in negen jaar weer gestemd. Voor The Atlantic  analyseert David Kenner

 

in een interview de electorale dominantie van Hezbollah, de partij die zichzelf profileert als beschermende militaire kracht bij regionale dreigingen en conflicten in het Midden Oosten, maar door het Westen wordt aangemerkt als terroristische organisatie. Zijn informatiebron stelt dat de uitslag van maandag, ondanks hervormingen, geen goede afspiegeling vormt van de vrije wil, noch de diversiteit van het volk en de regeerwijze in Libanon nog altijd valt te typeren als “plutocratische olichargie”, een contrast op het beeld dat de verkiezingen creëren.

 

Foto: Wikimedia Commons

 

Laatste update: 08-05-2018

Zero-sum: Saoedisch - Iraanse rivaliteit

Vaak wordt de vijandigheid tussen Saoedi-Arabië en Iran gekarakteriseerd als een sektarische strijd. In het nieuwe nummer van Atlantisch Perspectief laten Alex Krijger en Patrick van der Heiden zien wat er

 

werkelijk schuilgaat achter deze rivaliteit: een zero-sum game om politieke, economische en militaire macht in de regio, aangevuld met strijd om religieuze legitimiteit. Nergens is het risico op escalatie en directe confrontatie tussen de twee kemphanen zo groot als in proxy-oorlog Jemen. Wat zijn hun onderliggende motieven en strategische perspectieven?

 

Foto: Wikimedia Commons

 

Laatste update: 30-04-2018

Tijd voor strategie in Syrië!

Militaire actie in Syrië heeft tot nu toe niks uitgehaald. Lina Khatib schrijft voor Chatham House dat er meer moet gebeuren. Na 7 jaar is er geen einde gekomen aan het conflict en president

 

Assad wint weer terrein terug van de rebellen.  Het ‘do nothing’-argument en het allemaal maar laten gebeuren is geen optie, volgens Khatib. Op deze manier zal het Assad-regime overleven. Wat is dan nu de volgende stap?

 

Foto: Flickr/Beshr Abdulhadi

 

Laatste update: 20-04-2018

De Syrische wirwar

De laatste jaren is het conflict in Syrië steeds complexer geworden. Krishnadev Calamur schrijft voor The Atlantic over de vele spelers die inmiddels verwikkeld zijn geraakt in de

 

Syrische burgeroorlog. Alhoewel de Syrische president Bashar al-Assad de burgeroorlog lijkt te winnen, is vrede nog ver uit zicht. Vooral nu het Syrische conflict buiten zijn grenzen wordt beslecht. De externe machten zullen doorstrijden voor hun eigen belangen. Maar wie vecht er nu eigenlijk in Syrië, en waarom?

 

Foto: Flickr/ Jordi Bernabeu Farrús

 

Laatste update: 16-04-2018

UNISFA ‘revisited’

Voor International Crisis Group schrijven Ashish Pradhan en Casie Copeland over de huidige VN-vredesmissie UNISFA in Soedan en Zuid-Soedan, opgezet in 2011 als reactie op

 

toenemend geweld tussen de twee landen. Leden van de VN-Veiligheidsraad bespreken momenteel het mandaat van UNISFA. Is het nog wel up-to-date? Waarom wel of niet? En wat zijn potentiële consequenties van het aanpassen van UNISFA’s mandaat?

 

Foto: Flickr/Enough Project

 

Laatste update: 16-04-2018

Een naderende revolutie?

Volgens Bamo Nouri zou Iraaks-Koerdistan aan de vooravond van een revolutie kunnen staan. Hij schrijft voor The Conversation over de onrust die heerst in het gebied. Al vele

 

jaren is er sprake van corruptie en repressie in Iraaks-Koerdistan. Sprake van democratie of gerechtigheid is er niet. In maart 2018 startten protesten waarin hervorming werd geëist. De regering heeft opstand vaak met misleidende strategieën opgelost. Nouri voorspelt onheil in Iraaks-Koerdistan wanneer de regering het volk niet tegemoet komt.

 

Foto: Flickr/ Emma LeBlanc

 

Laatste update: 12-04-2018

Vergelding, maar bij wie?

Robin Wright schrijft in The New Yorker over de recente gifgasaanval in Douma, Syrië. Afgelopen zondag tweette president Trump furieus over de aanval, die hij ‘zinloos’ en ‘ziek’

 

noemde. Syrië zal een ‘grote prijs betalen’ voor de aanval, stelde Trump: maar is dit dreigement oprecht of nietszeggend? En welk effect heeft een eventuele Amerikaanse aanval op het Assadregime? Hebben sancties tegen Rusland, een belangrijke bondgenoot van Assad, niet veel meer impact?

 

Foto: Flickr/Freedom House

 

Laatste update: 09-04-2018

Al-Qaida de gevaarlijke underdog?

Voor het Center for Strategic & International Studies schrijven Seth G. Jones, Charles Vallee en Maxwell B. Markusen over de aanwezigheid van Al-Qaida in Syrië. Nu de macht van

 

Islamitische Staat vermindert en het Assadregime het vermogen van zijn campagne tegen de rebellen wat opvoert, probeert Al-Qaida haar positie binnen het centrum van wereldwijde salafistisch-jihadistische activiteiten nieuw leven in te blazen. Maar lukt dit? In hoeverre heeft Al-Qaida kunnen profiteren van de Syrische burgeroorlog? Hadden de westerse inlichtingendiensten Al-Qaida beter in de gaten moeten houden?

 

Foto: Wikimedia Commons

 

Laatste update: 05-04-2018

Afrin als begin of einde?

Xander Snyder stelt in Geopolitical Futures een belangrijke vraag: is de Turkse invasie van Afrin een beperkte operatie die zal stoppen in Noordwest-Syrië, of is het de eerste stap van

 

meer Turkse betrokkenheid in het Midden-Oosten? Snyder beargumenteert vervolgens het laatste, niet in de laatste plaats als gevolg van de toenemende macht van aartsvijand Iran. Wat heeft dit voor effect op de conflictdynamiek in het Midden-Oosten en de Turks-Amerikaanse betrekkingen?

 

Foto: Flickr/Rank_X

 

Laatste update: 22-03-2018

Jihadisten in de toekomst?

Voor War On the Rocks schrijft Stephen Tankel over de toekomst van de jihadistische beweging in het Midden-Oosten. Nadat Osama Bin Laden uit beeld was, was het hart van

 

Al-Qaida aangetast en verzwakt. Vervolgens kwam Islamitische Staat naar voren, voornamelijk in Syrië, maar ook in andere delen van het Midden-Oosten. Ten tijde van Bin Laden werden er al voorspellingen gedaan over de toekomst van dergelijke bewegingen. Wat zal ons nu te wachten staan en welke organisatie zal de touwtjes in handen nemen? Één ding is zeker volgens Tankel: de jihadistische dreiging zal niet verdwijnen.

 

Foto: Flickr/ Kurdishstruggle

 

Laatste update: 22-03-2018

Alle opties open

In The Washington Post analyseert Josh Rogin de huidige betrekkingen tussen Syrië en de Verenigde Staten. Kan het Assadregime chemische wapens blijven gebruiken, of zal Trump

 

hier uiteindelijk tóch op reageren? Amerikaans ambassadeur voor de VN Nikki Haley stelde immers vorige week nog dat de VS bereid is individueel actie te ondernemen als de internationale gemeenschap hier niet in slaagt. De zojuist ontslagen Tillerson gaf echter de voorkeur aan onderhandelingen met Moskou, en de persoonlijke mening van Trump is niet bekend. Mocht de VS toch niet militair willen ingrijpen, wat zijn dan de andere opties?

 

Foto: Flickr/ IHH Humanitarian Relief Foundation

 

Laatste update: 20-03-2018

Mazen in de wet?

In The Nation schrijft Mark Weisbrot over de huidige Amerikaanse invloed in de Jemenitische burgeroorlog. Amerika helpt Saoedi-Arabië met inlichtingen en gerichte aanvallen.

 

Weisbrot legt echter uit dat de Amerikaanse deelname illegaal is onder het Amerikaanse recht. Welke stappen worden hier momenteel in ondernomen? Zitten er mazen in de wet? En wat heeft dit voor effect op de voortgang van het Jemenitische conflict?

 

Foto: Flickr/IRIN Photos

 

Laatste update: 15-03-2018

Het glas half leeg

Voor Rand Corporation schrijft Shira Efron over de huidige watercrisis in de Gazastrook. Er is een gebrek aan schoon en veilig water door onhoudbare uitputting van Gaza’s kust-aquifer

 

en een slecht functionerend afwateringssysteem, waardoor dagelijks 108.000 kubieke meter aan onbehandeld rioolwater de Middellandse Zee in stroomt. De combinatie van afwezig politiek proces, restricties van Israël en Egypte op de beweeglijkheid van mensen en goederen in en uit Gaza, intra-Palestijnse rivaliteit en een verslechterende humanitaire stand van zaken hebben al vaker tot oorlogen tussen Israël en Hamas geleid. Wat bekent deze watercrisis voor de toekomst van Gaza? En welke rol speelt de UNRWA hierin?    

 

Foto: Flickr/ Kaylan Chakravarthy

 

Laatste update: 12-03-2018

‘Deal’ or ‘no deal’?

Na alle ophef over het Iraanse atoomakkoord lijkt Iran het over een andere boeg te gooien: zelf uit de nucleaire deal stappen. Massoumeh Torfeh schrijft over deze strategische twist voor

 

Al Jazeera. Een combinatie van economische onrust en onzekerheid over sanctieverlichting is de oorzaak van deze ommekeer. Trump zoekt ondertussen toenadering met Saoedi-Arabië en houdt voet bij stuk als het gaat om de voorwaarden van de deal. Maar wat zijn de consequenties van deze vastberadenheid? Volgens Torfeh begaat Trump een grote fout.

 

Foto: Wikimedia Commons

 

Laatste update: 05-03-2018

Newtons pendel in Syrië

Rutger van der Hoeven analyseert in De Groene Amsterdammer het lot van Rusland in de Syrische burgeroorlog. In tegenstelling tot de berichten van de afgelopen

 

maanden, stelt Van der Hoeven dat de burgeroorlog helemaal niet op zijn einde loopt. De slag om Aleppo werd een jaar geleden gezien als een meesterzet van de Russische president Vladimir Poetin: maar was dit wel echt het geval? Van der Hoeven betwist deze stelling aan de hand van het huidige offensief in Oost-Ghouta, Ruslands betrokkenheid bij de oorlog tegen IS in het oosten van Syrië en de aanwezigheid van Russische militairen in Afrin.

 

Foto: Flickr/Jordi Bernabeu Farrús

 

Laatste update: 01-03-2018

Addertje onder het gras

Voor Middle East Eye schrijft Madawi Al-Rasheed over de zuiveringen binnen het Saoedische regime. Wat zit er achter de nieuwste herverdeling van Mohammed Bin Salman?

 

Al-Rasheed beargumenteert dat de Saoedische kroonprins vooral een groot aantal trouwe personen met macht in zijn regering ambieert. Bin Salman is daarnaast erg goed in het spelen van de gender card, stelt Al-Rasheed, iets wat belangrijk is voor Saoedi-Arabië in een tijd waarin het land internationaal onder de loep wordt genomen als het gaat om vrouwenrechten. Wat betekent dit alles voor de Saoedische politiek en praktijk?

 

Foto: Flickr/James N. Mattis

 

Laatste update: 01-03-2018

Het spel dat Syrië heet

Het conflict in Syrië lijkt één groot strategisch spel en de speelkaarten lijken opnieuw geschud te zijn. Xander Snyder schrijft voor Geopolitical Futures over onverwachte allianties die

 

zich lijken te vormen in Syrië. Turkije zoekt toenadering tot de VS om een eventuele samenwerking in gang te zetten in Afrin en Manbij, gebieden die in handen zijn van de Syrische Koerden en eerder als vijandig waren bestempeld door Turkije. Aan de andere kant van het slagveld zoeken de Syrische Koerden toenadering tot het Syrische regime vanwege de Turkse aanval op Afrin. Hoe zullen deze ontwikkelingen het Syrische speelbord beïnvloeden?

 

Foto: Flickr/ Ben Stephenson

 

Laatste update: 22-02-2018

Terug naar huis?

In Al Jazeera vraagt Jan Egeland zich af of 2018 het jaar wordt waarin gevluchte Syriërs terug zullen keren naar hun land. Ambtenaren door heel Europa en het Midden-Oosten bespreken

 

momenteel beleidsplannen over de terugkeer van Syrische vluchtelingen. Het is echter gevaarlijk om deze beslissingen te nemen zonder de vluchtelingen zelf te raadplegen, stelt Egeland. Veel van hen zouden het liefst terugkeren naar Syrië, maar grote delen van het land worden nog steeds gekenmerkt door conflict. Andere delen zijn simpelweg gereduceerd tot puin en gruis. Maar hoe moet het dan verder in 2018?

 

Foto: Flickr/Chaoyue 超越 PAN 潘

 

Laatste update: 08-02-2018

Een onzekere al-Sisi

In Global Risk Insights beschrijft Joseph Colonna het politieke klimaat in post-Mubarak-Egypte. Een interessante kwestie met het oog op de aankomende verkiezingen. Daar waar zeven

 

belangrijke figuren zich hadden aangemeld als presidentskandidaat, bleef er eigenlijk maar één over: Abdel Fatah al-Sisi, huidig president van Egypte. Al zijn tegenkandidaten speelde hij op slinkse wijze weg: zij werden gearresteerd, vastgezet of waren simpelweg afgeschrikt door het milieu van angst rondom het verkiezingsproces. Maar wat zegt dit over de zelfverzekerdheid van al-Sisi? En over de toekomst van Egypte?

 

Foto: Flickr/Sebastian Horndasch

 

Laatste update: 05-02-2018

Ayatollah Rouhani?

In The Strategist vraagt Sofia Patel zich af waarom Irans welbekende hervormer, president Hassan Rouhani, niet hervormt. Is hij niet in staat, of kortweg onwillig om substantiële

 

sociale en economische hervormingen door te voeren? In hoeverre speelt de macht van de Iraanse hoogste leider Ali Khamenei hierin een rol? Volgens Patel bestaat er een kans dat Rouhani zelf de rol van nieuwe Ayatollah ambieert. Mocht dit zo zijn, is het echter de vraag of hij Iran dan wel in een nieuwere, meer liberale richting wil sturen. Rouhani heeft immers geen rijk verleden op het gebied van radicale verandering, stelt Patel.

 

Foto: Flickr/United Nations Photo

 

Laatste update: 05-02-2018

Het verhaal zonder einde

Arif Rafiq schrijft voorThe National Interest over de oorlog in Afghanistan, die volgens hem nieuw leven wordt ingeblazen. De Verenigde Naties noemde de oorlog een ‘eroding stalemate’ die

 

wederom zou uitmonden in een burgeroorlog zoals in de jaren negentig. Verschillende terroristische groepen als de taliban en Islamitische Staat winnen weer terrein en de VS is zeker niet van plan het gebied te verlaten. Extra geld en troepen worden ingezet en ondertussen woedt er een politieke crisis door het land. Ook de VS lijkt zijn eigen politieke beweegredenen te hebben om de oorlog voort te zetten. Maar is er dan geen ruimte voor onderhandelingen? Rafiq heeft er een hard hoofd in: “de oorlog in Afghanistan zal hoe dan ook doorgaan”.

 

Foto: Flickr/ DVIDSHUB

 

Laatste update: 01-02-2018

Problemen in Afrin

The Economist legt uit waarom Turkse troepen op 20 januari de Noord-Syrische enclave Afrin binnenvielen en wat voor problemen deze inval met zich meebracht. Het doelwit

 

van Turkije waren de ‘Volksbeschermingseenheden’ (YPG), een Koerdische militie die door president Erdogan wordt beschouwd als de Syrische tak van de PKK. Amerika ziet de YPG echter niet als een terroristische organisatie, maar als een belangrijke partner in de strijd tegen IS. Dit is het eerste probleem. Daarbij, stelt de auteur, bestaat er grote kans dat Rusland zich zal gaan bemoeien met de situatie. En dan zijn vele van de 2.000 Amerikaanse ‘special forces’ ook nog eens gestationeerd in de Koerdische kantons van Afrin. 

 

Foto: Flickr/Kurdishstruggle

 

Laatste update: 29-01-2018

De politieke crisis in Libië

In The Interpreter schrijft Casper Wuite over de wankele politiek in Libië. Er is grote behoefte aan stabiliteit in het land waar nog steeds chaos heerst. Sinds de val van Kadhaffi in 2011

 

bleef het geweld aanhouden en is er een tweedeling in het politieke landschap ontstaan. Twee rivaliserende regeringen in Tripoli en Tobruk strijden tegen elkaar en met behulp van milities. In 2015 werd er in samenwerking met de Verenigde Naties de ‘Libyan Political Agreement’ (LPA) getekend om één regering te creëren. Een oplossing is niet alleen nodig om de stabiliteit te herstellen, maar ook om de migratiecrisis te beëindigen, stelt Wuite. Welke aanpak verlost Libië van de chaos en het geweld?

 

Foto: Wikipedia

 

Laatste update: 29-01-2018

Langzame ‘securitisation’ Sahel?

Voor Clingendael schrijven Anca-Elena Ursu en Daria Davitti over de ‘securitisation’ van de Sahel. De geopolitieke belangen van EU-lidstaten in deze regio hebben lang geleid tot interventies. Als gevolg van de

 

recente instabiliteit, nemen deze interventies vandaag de dag alleen maar toe. Ursu en Davitti beschrijven hoe de EU via een nieuwe retoriek, gericht op de vluchtelingencrisis, een toenemende militarisatie van belangrijke ‘partner’-landen in de Sahel probeert te rechtvaardigen. Een problematische ontwikkeling, stelt zij.

 

Foto: Staff Sgt. David L. Proffitt

 

Laatste update: 25-01-2018

Kiezen tussen twee kwaden?

In The Nation schrijft Eric Reidy over de situatie van Syrische vluchtelingen in Libanon. Nu anti-vluchtelingsentimenten toenemen in het land bestaat er een grote kans dat Syrische

 

vluchtelingen zullen moeten kiezen tussen een Libanon dat ze niet wil en een Syrië dat compleet gebroken is. Het toenemende anti-vluchtelingensentiment heeft diepe wortels: de Syrische bezetting van Libanon (1976-2005), het feit dat de vele soennitische vluchtelingen de sektarische balans van het Libanese politieke systeem verstoren, een stagnatie van de economie en de Libanese ervaring met Palestijnse vluchtelingen in het verleden. Maar wat nu?

 

Foto: Flickr/ European Commission DG ECHO

 

Laatste update: 25-01-2018

De nasleep van de Arabische Lente

Na de Arabische Lente zijn er opnieuw demonstraties tegen het gevestigde regime in Tunesië. Voor The Conversation analyseren Pamela Abbott en Andrea Teti de huidige situatie.

 

Door verregaande bezuinigingsmaatregelen zijn er protesten uitgebroken. De bevolking vindt dat het leven al hard genoeg is en dat de overheid op deze manier geen verlichting biedt. Daarnaast blijft corruptie een probleem binnen de overheid. De bezuinigingsmaatregelen zijn duidelijk niet de oplossing voor Tunesië, maar wat dan wel? Volgens Abbott en Teti moeten er structurele hervormingen plaatsvinden binnen het belastingsysteem om de grootste problemen aan te pakken. Tunesië moet vooral niet terugvallen op repressie of dictatoriale praktijken.

 

Foto: Flickr/Gwenaël Piaser

 

Laatste update: 22-01-2018

Een ‘two-state solution’?

Het einde van het Israëlisch-Palestijnse conflict is nog lang niet in zicht. Toch is er hoop, volgens Greg Shapeland van Chatman House. Aan beide kanten zijn (kleine) meerderheden

 

vóór het idee van een ‘two-state solution’. Die meerderheden zullen zeker groeien indien  een tweestatenoplossing leidt tot een vredesdeal. Verschillende factoren zullen een rol spelen bij het tot stand komen van een deal, zoals het politieke klimaat in Israël, dat bij verandering van premier een verfrissende blik kan werpen op het conflict. Ook de rol van de VS is significant, aangezien dat land besloten heeft Jeruzalem te erkennen als hoofdstad van Israël. Ten slotte zijn er ook regionale initiatieven, zoals het ‘Arab Peace Initiative’ om het conflict eventueel te beslechten.

 

Foto: Flickr/Israel Defense Forces

 

Laatste update: 18-01-2018

‘Secret ties’ Israël-Saoedi-Arabië?

In The National Interest beschrijven Guzansky, Sawaed en Heistein de toenemende samenwerking tussen de Israëlische en Saoedische inlichtingen- en veiligheidsdiensten.

 

De Saoedische pers spreekt positiever over Israël en Israëlische ambtenaren, zodat volgens de auteurs het Saoedische volk kan wennen aan de nieuwe relatie. Voorheen was er in Saoedi-Arabië vooral sprake van anti-Israëlpropaganda. Maar wat zijn de gevolgen van deze sterkere relatie voor het vredesproces tussen Israël en Palestina en Israëls strategie vis-à-vis Iran? En waarom blijven Saoedi-Arabië en Israël geheimzinnig over de versterkte relatie?

 

Foto: Wikimedia Commons

 

Laatste update: 18-01-2018

EU reageert op protesten Iran

De protesten in Iran verspreiden zich in een rap tempo. De VS en de EU profileerden beide hun diplomatieke uitingen op de onrust. Ellie Geranmayeh analyseert de situatie binnen Iran

 

en de  reacties door de VS en de EU op de protesten. Donald Trump maakte op Twitter kenbaar de protesten tegen de “corrupte” regering volop te steunen en gaat voor een ‘hardline’ aanpak. De EU, daarentegen, pleit voor een vredig verloop van de protesten en benadert de situatie volgens een diplomatiestrategie. Emmanuel Macron achtte een diplomatieke aanpak belangrijk om de dialoog met Iran voort te zetten en waarschuwde dat de ‘hardline’ aanpak van Washington risico gaf tot groter conflict. Die aanpak levert meer succes op, aldus Geranmayeh, vooral wanneer Europa zich richt op hulp voor democratische hervorming in Iran.

 

Foto: Flickr/Geoff Livingston

 

Laatste update: 11-01-2018

Sotsji het Russische Genève?

In Foreign Policy analyseert Colum Lynch de groeiende rol van Rusland in de Syrië-onderhandelingen. Deze maand introduceert Rusland nieuwe vredesonderhandelingen in Sotsji,

 

gefocust op het bepalen van de Syrische politieke toekomst, met — in de hoop van de Russen — een rol voor Assad. Dit zorgt voor spanningen, ook binnen de VN: daar waar speciaal gezant De Mistura graag naar Sotsji wil om VN-standpunten te verdedigen, wil secretaris-generaal Guterres eerst groen licht van belangrijke bondgenoten. De Amerikaanse speciale presidentiële gezant voor de coalitie tegen ISIS is ook zeer positief over Moskous diplomatieke pogingen. Maar wat hij niet wil is een parallel proces met Genève, en dat is nu precies waar het wel op begint te lijken, stelt Lynch.

 

Foto: Kremlin.ru

 

Laatste update: 11-01-2018

Na 'Raqqa'

Marianne van Leeuwen analyseert in Atlantisch Perspectief recente ontwikkelingen in en rond Syrië, zoals het einde van het kalifaat, die vragen oproepen: is de rol van Islamitische Staat

 

uitgespeeld nu het kalifaat nagenoeg is weggevaagd? Wat is de toekomst van ‘bevrijd’ Syrië, en wie maken dat uit? Wat zijn meer in het algemeen realistische geopolitieke verwachtingen voor de regio?

 

Foto: Flickr/kurdishstruggle

 

Laatste update: 04-01-2018

De kwetsbaarheid van het Iraanse regime

Door internationale successen werd Iran onlangs wel de ‘nieuwe regionale supermacht’ genoemd. Iran heeft echter last van inherente kwetsbaarheden, stelt Mohammed Ayoob in The National Interest.

 

De protesten tegen het regime lijken misschien abrupt te zijn ontstaan, maar komen door de kwetsbaarheden niet als verrassing, aldus Ayoob. Welke kwetsbaarheden zijn dit, en uit welke stromingen bestaan de protesten?

 

Foto: Wikimedia Commons

 

Laatste update: 04-01-2018

Het plan van ‘vredestichter’ Poetin

De burgeroorlog in Syrië loopt ten einde. Reden voor Rusland, Turkije en Iran om plannen te smeden voor de toekomst van Syrië. In Foreign Affairs beschrijft Dmitri Trenin daarbij Poetin als

 

bruggenbouwer. In 2015 intervenieerde Rusland in het Syrische conflict met het doel om enerzijds IS te verslaan en anderzijds pogingen van de VS en Saoedi-Arabië om het regime van Assad omver te werpen, te dwarsbomen. Beide doelen zijn grotendeels behaald. Poetin moet rekening houden met het feit dat een terugkeer naar de situatie van vóór IS onmogelijk is. Assads impopulariteit is immers groot, Syrië is zwaar verdeeld en Iran wil een vaste voet aan de grond houden in dat land. Erdogan en Hassan Rouhani zullen Poetin tevens aan de tand voelen over het feit dat Rusland meer autonomie wil voor de Koerden in Iran en Syrië, een idee dat zowel Turkije als Iran verwerpt.

 

Foto: kremlin.ru

 

Laatste update: 14-12-2017

Turkije draait de waterkraan dicht

Olie is de inkomstenbron van het Midden-Oosten, maar door de schaarste van water wordt de toegang tot dit ‘blauwe goud’ steeds belangrijker, aldus Ben Abbs.

 

Irak en Syrië kampen, naast maatschappelijke ontwrichting door geweld, ook met droogte. De landen zijn voor een groot deel afhankelijk van de aanvoer van water uit de Eufraat en de Tigris. Beide rivieren ontspringen in Turkije, dat via het bouwen van dammen juist zoveel mogelijk water probeert vast te houden. In de toekomst zou het tekort aan water kunnen leiden tot conflict. Wanneer een andere aanleiding voor conflict zorgt, kan Turkije de waterdoorvoer afsluiten om zo de tegenstander op de knieën te dwingen.

 

Foto: Wikimedia Commons

 

Laatste update: 14-12-2017

Zijn er nog winnaars in Jemen?

Naast dat Jemen te maken heeft met een humanitaire crisis, is het land ook nog eens het toneel van een proxyoorlog tussen Iran en Saudi-Arabië, wat volgens Xander Snyder de kans op

 

vrede bemoeilijkt. Beide landen hebben op korte termijn geen baat bij een einde van de strijd: Iran wil dat Saudi-Arabië middelen en energie blijft steken in het conflict, terwijl Saudi-Arabië alle pro-Iraanse rebellen uit Jemen wilt verdrijven. Deze rebellen, de Houthi’s, bieden genoeg weerstand om het conflict gaande te houden en vallen Saudi-Arabië direct aan. Ze zijn echter intern verdeeld geraakt: overlopers uit het kamp van Saudi-Arabië hebben zich weer afgescheiden van de rebellengroep. De komende weken moet blijken of de Houthi’s deze klap te boven kunnen komen.

 

Foto: Wikimedia Commons

 

Laatste update: 07-12-2017

Houd hoop! Mali is geen Afghanistan

Hoewel Stephanie Pezard en Michael Shurkin overeenkomsten zien tussen de operaties in Afghanistan en Mali, stellen ze dat er ook fundamentele verschillen tussen de twee zijn.

 

Zowel Frankrijk als de VS is verwikkeld in wat lijkt op een niet te winnen oorlog. Hierbij leidt terugtrekking  tot een regressie naar chaos, en betekent blijven dat er steeds meer middelen in een schijnbaar bodemloze put worden gegooid. In Mali is er echter een aantal lichtpunten waar te nemen: De Fransen zijn in Mali beter bekend met de omgeving dan de Amerikanen in Afghanistan en de landen om Mali heen helpen actief mee in de strijd. Of dit echter genoeg is om de situatie om te draaien moet de komende jaren blijken.

 

Foto: Air Mobility Command

 

Laatste update: 04-12-2017

Wie vecht de ware jihad?

Nu IS langzaamaan wordt verslagen door het Westen, grijpen oude vijanden hun kans. In Egypte heeft Al-Qaida de oorlog verklaard aan IS, aldus Ahmed Salem.

 

Begin november verklaarde Jund al-Islam, een aan Al-Qaida gelieerde beweging, de oorlog aan de “Kharidjisten van Baghdadi” Wilayat Sinaï, een groepering die zich al in 2014 aansloot bij IS. Jund al-Islam dook al eerder op in Egypte, maar werd toen door IS ontbonden en de leden werden verdreven. Nu zijn de kaarten echter opnieuw geschud, IS is niet langer meer de sterkere partij en Al-Qaida hoopt, door hier gebruik van te maken, weer de belangrijkste extremistische organisatie te worden.

 

Foto: Pinterest

 

Laatste update: 30-11-2017

Online oorlog ontketend

Volgens Kristina Kaush van het German Marshall Fund manifesteren geopolitieke trends zich met meer impact in het Midden-Oosten dan in de rest van de wereld, zo ook Cyber.

 

Niet alleen terroristische organisaties zoals Al-Qaida en ISIS maken veelvuldig gebruik van online propaganda en oorlogsvoering, ook staten als Israël en Iran staan bekend als regionale cybermogendheden. Zeker na het hacken van een Qatarese overheidswebsite afgelopen juni realiseren de Golfstaten zich dat de verdediging tegen online aanvallen de hoogste prioriteit heeft. Online oorlogsvoering is een goedkope investering: met relatief weinig middelen kan een vijandelijk land maatschappelijk gedestabiliseerd worden. Hierdoor zal de “Cyber Awakening” in het Midden-Oosten de regio alleen maar verder verstoren.

 

Foto: Flickr/Magnus Halsnes

 

Laatste update: 28-11-2017

De opiumverslaving van Afghanistan

John P. Walters en David W. Murray pleiten voor een uitbreiding van de nieuwe Afghanistanstrategie: het stoppen van de opiumproductie.

 

De opiumteelt levert de taliban en gelieerde drugsnetwerken veel geld op, dat ingezet kan worden in de verdere destabilisatie van de Afghaanse regering. De taliban en de narcotica-industrie zijn van elkaar afhankelijk voor aan de ene kant extra omzet en aan de andere kant bescherming. Daarom begon tijdens de invasie van Afghanistan het Amerikaanse leger al met de vernietiging van grote papavervelden, maar sinds de terugtrekking van de troepen neemt de opiumproductie weer toe. Amerika moet meer doen om de opiumhandel te stoppen, anders is er geen stabiele staat te bouwen in Afghanistan.

 

Foto: Wikimedia Commons

 

Laatste update: 23-11-2017

Hoogmoed komt voor de val

Saoedi-Arabië speelt een gevaarlijk spel, zo valt te lezen in Stratfor. Kroonprins Mohammed bin Salman zoekt bewust steeds vaker de indirecte confrontatie met Iran.

 

Na de proxy-oorlogen in Syrië en Jemen vechten de aartsvijanden nu om de macht in Libanon. Saoedi-Arabië maakt zich ernstig zorgen om de toegenomen invloed van Teheran en doet alles in zijn macht om die een halt toe te roepen. Hiertoe is Saoedi-Arabië echter niet in staat: het kan niet leunen op zijn monetaire superioriteit over Iran en heeft geen lokale partijen in Libanon die enige impact zouden kunnen hebben in een conflict. Mocht de kroonprins zijn nieuwe beleid doorzetten, dan verliest hij mogelijk meer dan hij kan winnen.

 

Foto: Wikimedia Commons

 

Laatste update: 20-11-2017

Kan Israël bouwen op Trump?

Trump is ‘hard-line’ pro-Israël, zoveel is duidelijk. Volgens Brian Katulis en Yoram Schweitzer zijn ze in Israël echter steeds onzekerder over de volwaardige steun van de VS.

 

In Foreign Policy beschrijven zij hoe Trump en zijn regering wel verbaal hard op treden tegen Iran, maar nog niet met een heldere strategie zijn gekomen voor de huidige machtsstrijd in het Midden-Oosten. Dit baart de Israëli’s zorgen: zij moeten toezien terwijl Iran, maar ook Rusland en Saoedi-Arabië, langzaam hun invloed uitbreiden. Om dit tegen te gaan moeten er geïnvesteerd worden in goede relaties in het Midden-Oosten door de VS en zijn partners. Maar laat diplomatie nou net niet het sterkste punt zijn van Donald Trump.

 

Foto: Wikimedia Commons

 

Laatste update: 20-11-2017

De wederopbouw van Syrië: een noodzaak

Wat kan het Westen doen om Syriërs te helpen bij de wederopbouw van hun land? Bij een meeting van Clingendael spraken enkele experts hierover en maakten een afweging van de mogelijkheden.

 

De experts waren het eens dat – zonder een duidelijk politiek plan – financiering van het herstel van Syrië is uitgesloten. Zonder politiek plan van aanpak zal iedere vorm van financiering vrijwel zeker door Assad worden gecontroleerd en worden gebruikt om zijn regime weer in het zadel te helpen. Met de verstrekking van geld koopt het Westen dus geen politieke invloed en zal het Syrische conflict eerder in stand worden gehouden dan beteugeld. Tot de komst van een politiek plan, kan het Westen wel andere zaken ondernemen. Het ‘global war on terror’-prisma moet worden ontmanteld, Europese landen moeten afstand nemen van de aanpak van de VS en moeten meer diplomatie bedrijven met Iran.

 

Foto: Wikipedia

 

Laatste update: 13-11-2017

Anti-corruptie campagne of staatsgreep?

Tientallen ministers, prinsen en andere hooggeplaatste Saoedi’s zijn opgepakt wegens corruptie. Volgens Robin Wright van The New Yorker verhult de campagne een coup d’état door de kroonprins.

 

Mohammed bin Salman werd als kroonprins van Saoedi-Arabië in 2015 minister van Defensie. Vanaf dat moment orkestreerde de prins vele arrestaties van intellectuelen en geestelijken. Experts verwachten dat hij nu eveneens achter de arrestaties zit van zijn koninklijke familieleden. De arrestaties zorgden voor een grote shock zowel in het Midden-Oosten als in de internationale gemeenschap. Vele van de arrestanten hebben namelijk veel geld in aandelen en het is de vraag in hoeverre de mondiale financiële markten onder de arrestaties zullen lijden. Het komt de politieke situatie van Saoedi Arabië eveneens niet ten goede, zo stelt een voormalige Amerikaanse ambtenaar. “Saudi Arabia is rapidly becoming another country. The kingdom has never been this unstable”.

 

Foto: Flickr/Jim Mattis

 

Laatste update: 09-11-2017

Kalifaat ontmanteld, maar ideologie blijft

In de VS, Europa en Rusland dienen aanslagen om angst te zaaien, maar in Centraal-Azië is het doel een jihadistische revolutie. Jacob L. Shapiro schrijft over de kwetsbaarheid van

 

Centraal-Azië voor IS. Hoewel de ontmanteling van het kalifaat vaak wordt gezien als een overwinning, kan het ook worden beschouwd als het moment dat IS terugkeerde naar zijn wortels, die van een soennitisch-islamitische opstand. Daarmee blijft het gedachtegoed van IS voortleven, hetgeen eveneens blijkt uit de uit naam van IS gepleegde terroristische daad van een Oezbeek in New York. “Opvallend is niet dat dit is gebeurd, maar dat het niet vaker gebeurt”, stelt Shapiro. Oezbekistan vormt gezamenlijk met andere Centraal-Aziatische landen een makkelijk doelwit voor moslimfundamentalisme. Alle landen delen een Sovjetverleden waarin seculier autocratische leiders de islam als religie verboden en hedendaags verkeren velen van deze landen in een economische crisis. Zodoende staat IS wellicht aan het rand van zijn graf in het Midden-Oosten, maar staat in Centraal-Azië alweer een nieuwe tak op.

 

Foto: Wikipedia

 

Laatste update: 06-11-2017

partners
(c) 2006 - 2018, Atlantische Commissie | Realisatie: Kant en Klare Site.