Midden-Oosten & Noord-Afrika
De nasleep van de Arabische Lente

Na de Arabische Lente zijn er opnieuw demonstraties tegen het gevestigde regime in Tunesië. Voor The Conversation analyseren Pamela Abbott en Andrea Teti de huidige situatie.

 

Door verregaande bezuinigingsmaatregelen zijn er protesten uitgebroken. De bevolking vindt dat het leven al hard genoeg is en dat de overheid op deze manier geen verlichting biedt. Daarnaast blijft corruptie een probleem binnen de overheid. De bezuinigingsmaatregelen zijn duidelijk niet de oplossing voor Tunesië, maar wat dan wel? Volgens Abbott en Teti moeten er structurele hervormingen plaatsvinden binnen het belastingsysteem om de grootste problemen aan te pakken. Tunesië moet vooral niet terugvallen op repressie of dictatoriale praktijken.

 

Foto: Flickr/Gwenaël Piaser

 

Laatste update: 22-01-2018

Een ‘two-state solution’?

Het einde van het Israëlisch-Palestijnse conflict is nog lang niet in zicht. Toch is er hoop, volgens Greg Shapeland van Chatman House. Aan beide kanten zijn (kleine) meerderheden

 

vóór het idee van een ‘two-state solution’. Die meerderheden zullen zeker groeien indien  een tweestatenoplossing leidt tot een vredesdeal. Verschillende factoren zullen een rol spelen bij het tot stand komen van een deal, zoals het politieke klimaat in Israël, dat bij verandering van premier een verfrissende blik kan werpen op het conflict. Ook de rol van de VS is significant, aangezien dat land besloten heeft Jeruzalem te erkennen als hoofdstad van Israël. Ten slotte zijn er ook regionale initiatieven, zoals het ‘Arab Peace Initiative’ om het conflict eventueel te beslechten.

 

Foto: Flickr/Israel Defense Forces

 

Laatste update: 18-01-2018

‘Secret ties’ Israël-Saoedi-Arabië?

In The National Interest beschrijven Guzansky, Sawaed en Heistein de toenemende samenwerking tussen de Israëlische en Saoedische inlichtingen- en veiligheidsdiensten.

 

De Saoedische pers spreekt positiever over Israël en Israëlische ambtenaren, zodat volgens de auteurs het Saoedische volk kan wennen aan de nieuwe relatie. Voorheen was er in Saoedi-Arabië vooral sprake van anti-Israëlpropaganda. Maar wat zijn de gevolgen van deze sterkere relatie voor het vredesproces tussen Israël en Palestina en Israëls strategie vis-à-vis Iran? En waarom blijven Saoedi-Arabië en Israël geheimzinnig over de versterkte relatie?

 

Foto: Wikimedia Commons

 

Laatste update: 18-01-2018

EU reageert op protesten Iran

De protesten in Iran verspreiden zich in een rap tempo. De VS en de EU profileerden beide hun diplomatieke uitingen op de onrust. Ellie Geranmayeh analyseert de situatie binnen Iran

 

en de  reacties door de VS en de EU op de protesten. Donald Trump maakte op Twitter kenbaar de protesten tegen de “corrupte” regering volop te steunen en gaat voor een ‘hardline’ aanpak. De EU, daarentegen, pleit voor een vredig verloop van de protesten en benadert de situatie volgens een diplomatiestrategie. Emmanuel Macron achtte een diplomatieke aanpak belangrijk om de dialoog met Iran voort te zetten en waarschuwde dat de ‘hardline’ aanpak van Washington risico gaf tot groter conflict. Die aanpak levert meer succes op, aldus Geranmayeh, vooral wanneer Europa zich richt op hulp voor democratische hervorming in Iran.

 

Foto: Flickr/Geoff Livingston

 

Laatste update: 11-01-2018

Sotsji het Russische Genève?

In Foreign Policy analyseert Colum Lynch de groeiende rol van Rusland in de Syrië-onderhandelingen. Deze maand introduceert Rusland nieuwe vredesonderhandelingen in Sotsji,

 

gefocust op het bepalen van de Syrische politieke toekomst, met — in de hoop van de Russen — een rol voor Assad. Dit zorgt voor spanningen, ook binnen de VN: daar waar speciaal gezant De Mistura graag naar Sotsji wil om VN-standpunten te verdedigen, wil secretaris-generaal Guterres eerst groen licht van belangrijke bondgenoten. De Amerikaanse speciale presidentiële gezant voor de coalitie tegen ISIS is ook zeer positief over Moskous diplomatieke pogingen. Maar wat hij niet wil is een parallel proces met Genève, en dat is nu precies waar het wel op begint te lijken, stelt Lynch.

 

Foto: Kremlin.ru

 

Laatste update: 11-01-2018

Na 'Raqqa'

Marianne van Leeuwen analyseert in Atlantisch Perspectief recente ontwikkelingen in en rond Syrië, zoals het einde van het kalifaat, die vragen oproepen: is de rol van Islamitische Staat

 

uitgespeeld nu het kalifaat nagenoeg is weggevaagd? Wat is de toekomst van ‘bevrijd’ Syrië, en wie maken dat uit? Wat zijn meer in het algemeen realistische geopolitieke verwachtingen voor de regio?

 

Foto: Flickr/kurdishstruggle

 

Laatste update: 04-01-2018

De kwetsbaarheid van het Iraanse regime

Door internationale successen werd Iran onlangs wel de ‘nieuwe regionale supermacht’ genoemd. Iran heeft echter last van inherente kwetsbaarheden, stelt Mohammed Ayoob in The National Interest.

 

De protesten tegen het regime lijken misschien abrupt te zijn ontstaan, maar komen door de kwetsbaarheden niet als verrassing, aldus Ayoob. Welke kwetsbaarheden zijn dit, en uit welke stromingen bestaan de protesten?

 

Foto: Wikimedia Commons

 

Laatste update: 04-01-2018

Het plan van ‘vredestichter’ Poetin

De burgeroorlog in Syrië loopt ten einde. Reden voor Rusland, Turkije en Iran om plannen te smeden voor de toekomst van Syrië. In Foreign Affairs beschrijft Dmitri Trenin daarbij Poetin als

 

bruggenbouwer. In 2015 intervenieerde Rusland in het Syrische conflict met het doel om enerzijds IS te verslaan en anderzijds pogingen van de VS en Saoedi-Arabië om het regime van Assad omver te werpen, te dwarsbomen. Beide doelen zijn grotendeels behaald. Poetin moet rekening houden met het feit dat een terugkeer naar de situatie van vóór IS onmogelijk is. Assads impopulariteit is immers groot, Syrië is zwaar verdeeld en Iran wil een vaste voet aan de grond houden in dat land. Erdogan en Hassan Rouhani zullen Poetin tevens aan de tand voelen over het feit dat Rusland meer autonomie wil voor de Koerden in Iran en Syrië, een idee dat zowel Turkije als Iran verwerpt.

 

Foto: kremlin.ru

 

Laatste update: 14-12-2017

Turkije draait de waterkraan dicht

Olie is de inkomstenbron van het Midden-Oosten, maar door de schaarste van water wordt de toegang tot dit ‘blauwe goud’ steeds belangrijker, aldus Ben Abbs.

 

Irak en Syrië kampen, naast maatschappelijke ontwrichting door geweld, ook met droogte. De landen zijn voor een groot deel afhankelijk van de aanvoer van water uit de Eufraat en de Tigris. Beide rivieren ontspringen in Turkije, dat via het bouwen van dammen juist zoveel mogelijk water probeert vast te houden. In de toekomst zou het tekort aan water kunnen leiden tot conflict. Wanneer een andere aanleiding voor conflict zorgt, kan Turkije de waterdoorvoer afsluiten om zo de tegenstander op de knieën te dwingen.

 

Foto: Wikimedia Commons

 

Laatste update: 14-12-2017

Zijn er nog winnaars in Jemen?

Naast dat Jemen te maken heeft met een humanitaire crisis, is het land ook nog eens het toneel van een proxyoorlog tussen Iran en Saudi-Arabië, wat volgens Xander Snyder de kans op

 

vrede bemoeilijkt. Beide landen hebben op korte termijn geen baat bij een einde van de strijd: Iran wil dat Saudi-Arabië middelen en energie blijft steken in het conflict, terwijl Saudi-Arabië alle pro-Iraanse rebellen uit Jemen wilt verdrijven. Deze rebellen, de Houthi’s, bieden genoeg weerstand om het conflict gaande te houden en vallen Saudi-Arabië direct aan. Ze zijn echter intern verdeeld geraakt: overlopers uit het kamp van Saudi-Arabië hebben zich weer afgescheiden van de rebellengroep. De komende weken moet blijken of de Houthi’s deze klap te boven kunnen komen.

 

Foto: Wikimedia Commons

 

Laatste update: 07-12-2017

Houd hoop! Mali is geen Afghanistan

Hoewel Stephanie Pezard en Michael Shurkin overeenkomsten zien tussen de operaties in Afghanistan en Mali, stellen ze dat er ook fundamentele verschillen tussen de twee zijn.

 

Zowel Frankrijk als de VS is verwikkeld in wat lijkt op een niet te winnen oorlog. Hierbij leidt terugtrekking  tot een regressie naar chaos, en betekent blijven dat er steeds meer middelen in een schijnbaar bodemloze put worden gegooid. In Mali is er echter een aantal lichtpunten waar te nemen: De Fransen zijn in Mali beter bekend met de omgeving dan de Amerikanen in Afghanistan en de landen om Mali heen helpen actief mee in de strijd. Of dit echter genoeg is om de situatie om te draaien moet de komende jaren blijken.

 

Foto: Air Mobility Command

 

Laatste update: 04-12-2017

Wie vecht de ware jihad?

Nu IS langzaamaan wordt verslagen door het Westen, grijpen oude vijanden hun kans. In Egypte heeft Al-Qaida de oorlog verklaard aan IS, aldus Ahmed Salem.

 

Begin november verklaarde Jund al-Islam, een aan Al-Qaida gelieerde beweging, de oorlog aan de “Kharidjisten van Baghdadi” Wilayat Sinaï, een groepering die zich al in 2014 aansloot bij IS. Jund al-Islam dook al eerder op in Egypte, maar werd toen door IS ontbonden en de leden werden verdreven. Nu zijn de kaarten echter opnieuw geschud, IS is niet langer meer de sterkere partij en Al-Qaida hoopt, door hier gebruik van te maken, weer de belangrijkste extremistische organisatie te worden.

 

Foto: Pinterest

 

Laatste update: 30-11-2017

Online oorlog ontketend

Volgens Kristina Kaush van het German Marshall Fund manifesteren geopolitieke trends zich met meer impact in het Midden-Oosten dan in de rest van de wereld, zo ook Cyber.

 

Niet alleen terroristische organisaties zoals Al-Qaida en ISIS maken veelvuldig gebruik van online propaganda en oorlogsvoering, ook staten als Israël en Iran staan bekend als regionale cybermogendheden. Zeker na het hacken van een Qatarese overheidswebsite afgelopen juni realiseren de Golfstaten zich dat de verdediging tegen online aanvallen de hoogste prioriteit heeft. Online oorlogsvoering is een goedkope investering: met relatief weinig middelen kan een vijandelijk land maatschappelijk gedestabiliseerd worden. Hierdoor zal de “Cyber Awakening” in het Midden-Oosten de regio alleen maar verder verstoren.

 

Foto: Flickr/Magnus Halsnes

 

Laatste update: 28-11-2017

De opiumverslaving van Afghanistan

John P. Walters en David W. Murray pleiten voor een uitbreiding van de nieuwe Afghanistanstrategie: het stoppen van de opiumproductie.

 

De opiumteelt levert de taliban en gelieerde drugsnetwerken veel geld op, dat ingezet kan worden in de verdere destabilisatie van de Afghaanse regering. De taliban en de narcotica-industrie zijn van elkaar afhankelijk voor aan de ene kant extra omzet en aan de andere kant bescherming. Daarom begon tijdens de invasie van Afghanistan het Amerikaanse leger al met de vernietiging van grote papavervelden, maar sinds de terugtrekking van de troepen neemt de opiumproductie weer toe. Amerika moet meer doen om de opiumhandel te stoppen, anders is er geen stabiele staat te bouwen in Afghanistan.

 

Foto: Wikimedia Commons

 

Laatste update: 23-11-2017

Hoogmoed komt voor de val

Saoedi-Arabië speelt een gevaarlijk spel, zo valt te lezen in Stratfor. Kroonprins Mohammed bin Salman zoekt bewust steeds vaker de indirecte confrontatie met Iran.

 

Na de proxy-oorlogen in Syrië en Jemen vechten de aartsvijanden nu om de macht in Libanon. Saoedi-Arabië maakt zich ernstig zorgen om de toegenomen invloed van Teheran en doet alles in zijn macht om die een halt toe te roepen. Hiertoe is Saoedi-Arabië echter niet in staat: het kan niet leunen op zijn monetaire superioriteit over Iran en heeft geen lokale partijen in Libanon die enige impact zouden kunnen hebben in een conflict. Mocht de kroonprins zijn nieuwe beleid doorzetten, dan verliest hij mogelijk meer dan hij kan winnen.

 

Foto: Wikimedia Commons

 

Laatste update: 20-11-2017

Kan Israël bouwen op Trump?

Trump is ‘hard-line’ pro-Israël, zoveel is duidelijk. Volgens Brian Katulis en Yoram Schweitzer zijn ze in Israël echter steeds onzekerder over de volwaardige steun van de VS.

 

In Foreign Policy beschrijven zij hoe Trump en zijn regering wel verbaal hard op treden tegen Iran, maar nog niet met een heldere strategie zijn gekomen voor de huidige machtsstrijd in het Midden-Oosten. Dit baart de Israëli’s zorgen: zij moeten toezien terwijl Iran, maar ook Rusland en Saoedi-Arabië, langzaam hun invloed uitbreiden. Om dit tegen te gaan moeten er geïnvesteerd worden in goede relaties in het Midden-Oosten door de VS en zijn partners. Maar laat diplomatie nou net niet het sterkste punt zijn van Donald Trump.

 

Foto: Wikimedia Commons

 

Laatste update: 20-11-2017

De wederopbouw van Syrië: een noodzaak

Wat kan het Westen doen om Syriërs te helpen bij de wederopbouw van hun land? Bij een meeting van Clingendael spraken enkele experts hierover en maakten een afweging van de mogelijkheden.

 

De experts waren het eens dat – zonder een duidelijk politiek plan – financiering van het herstel van Syrië is uitgesloten. Zonder politiek plan van aanpak zal iedere vorm van financiering vrijwel zeker door Assad worden gecontroleerd en worden gebruikt om zijn regime weer in het zadel te helpen. Met de verstrekking van geld koopt het Westen dus geen politieke invloed en zal het Syrische conflict eerder in stand worden gehouden dan beteugeld. Tot de komst van een politiek plan, kan het Westen wel andere zaken ondernemen. Het ‘global war on terror’-prisma moet worden ontmanteld, Europese landen moeten afstand nemen van de aanpak van de VS en moeten meer diplomatie bedrijven met Iran.

 

Foto: Wikipedia

 

Laatste update: 13-11-2017

Anti-corruptie campagne of staatsgreep?

Tientallen ministers, prinsen en andere hooggeplaatste Saoedi’s zijn opgepakt wegens corruptie. Volgens Robin Wright van The New Yorker verhult de campagne een coup d’état door de kroonprins.

 

Mohammed bin Salman werd als kroonprins van Saoedi-Arabië in 2015 minister van Defensie. Vanaf dat moment orkestreerde de prins vele arrestaties van intellectuelen en geestelijken. Experts verwachten dat hij nu eveneens achter de arrestaties zit van zijn koninklijke familieleden. De arrestaties zorgden voor een grote shock zowel in het Midden-Oosten als in de internationale gemeenschap. Vele van de arrestanten hebben namelijk veel geld in aandelen en het is de vraag in hoeverre de mondiale financiële markten onder de arrestaties zullen lijden. Het komt de politieke situatie van Saoedi Arabië eveneens niet ten goede, zo stelt een voormalige Amerikaanse ambtenaar. “Saudi Arabia is rapidly becoming another country. The kingdom has never been this unstable”.

 

Foto: Flickr/Jim Mattis

 

Laatste update: 09-11-2017

Kalifaat ontmanteld, maar ideologie blijft

In de VS, Europa en Rusland dienen aanslagen om angst te zaaien, maar in Centraal-Azië is het doel een jihadistische revolutie. Jacob L. Shapiro schrijft over de kwetsbaarheid van

 

Centraal-Azië voor IS. Hoewel de ontmanteling van het kalifaat vaak wordt gezien als een overwinning, kan het ook worden beschouwd als het moment dat IS terugkeerde naar zijn wortels, die van een soennitisch-islamitische opstand. Daarmee blijft het gedachtegoed van IS voortleven, hetgeen eveneens blijkt uit de uit naam van IS gepleegde terroristische daad van een Oezbeek in New York. “Opvallend is niet dat dit is gebeurd, maar dat het niet vaker gebeurt”, stelt Shapiro. Oezbekistan vormt gezamenlijk met andere Centraal-Aziatische landen een makkelijk doelwit voor moslimfundamentalisme. Alle landen delen een Sovjetverleden waarin seculier autocratische leiders de islam als religie verboden en hedendaags verkeren velen van deze landen in een economische crisis. Zodoende staat IS wellicht aan het rand van zijn graf in het Midden-Oosten, maar staat in Centraal-Azië alweer een nieuwe tak op.

 

Foto: Wikipedia

 

Laatste update: 06-11-2017

Visa-oorlog en de schaduw van Gülen

In Fanack Chronicle wordt de relatie tussen de Verenigde Staten en Turkije beschreven. Deze is namelijk sinds de mislukte coup in 2016 verder onder druk komen te staan.

 

Turkije is altijd een betrouwbare bondgenoot geweest van de VS, vooral tijdens de Koude Oorlog en de ‘War on terror’. Er waren echter altijd onderhuidse spanningen: de VS weigert bijvoorbeeld om  Fethullah Gülen uit te leveren aan Turkije. Het afgelopen jaar heeft de relatie een aantal deuken opgelopen, met de visumcrisis als laatste pijnpunt. Nu de beide landen steeds vaker met elkaar botsen richt Turkije zich steeds meer op andere landen dan de VS, waardoor de toekomstig relatie tussen de twee in ongewisse wateren komt.

 

Foto: Wikimedia Commons

 

Laatste update: 30-10-2017

Een politiek probleem militair oplossen?

Daniel L. Davis verbaast zich in The National Interest over de nieuwe Amerikaanse strategie tegen de Taliban. Na 16 jaar zoekt de VS nog steeds naar een militair antwoord op een politiek

 

probleem. Al meerdere jaren hebben de Taliban aangegeven zich te willen begeven naar de onderhandelingstafel, maar dat lijkt de Amerikaanse minister van Defensie James Mattis te negeren, stelt Davis. Met trots presenteerde Mattis de nieuwe Afghaanse strategie, ook wel ‘R4+S’ genoemd vanwege de doelen: ‘regionalize, realign, reinforce, reconcile and sustain’. Door training van lokale grondtroepen bijgestaan door luchtsteun, poogt de VS het probleem van de Taliban wederom te regionaliseren, maar uit recentelijk onderzoek blijkt dat het Afghaanse leger niet klaar is voor deze opdracht. Sterker nog, beaamt Davis, in 2011 handelde de VS op dergelijke wijze en kon toen niet voorkomen dat de taliban nu veertig procent van de Afghaanse districten in handen heeft. Jaag de Taliban dus niet weg van de onderhandelingstafel.

 

Foto: Wikimedia Commons

 

Laatste update: 26-10-2017

Somalisch bloedbad is nog maar het begin

Op 12 oktober vielen er meer dan 300 doden bij een aanslag door Al-Shabaab in Mogadishu. Volgens Isaac Kfir kunnen we meer van dit soort aanslagen verwachten.

 

Voor de Strategist beschrijft hij de huidige situatie in Somalië: een staat die constant dreigt te vervallen in anarchisme, waar clans elkaar bevechten voor schaarse natuurlijke bronnen en moslimextremisten in grote delen van het land de dienst uitmaken. De regering, geleid door de half Amerikaanse Mohamed Abdullahi Mohamed, blijft slechts overeind door corruptie en de militaire steun van de Afrikaanse Unie. Het is een schijnbaar uitzichtloze situatie die voor extremistische organisaties, zoals Al-Shabaab, wordt gebruikt om hun positie te versterken.

 

Foto: Wikimedia Commons

 

Laatste update: 23-10-2017

Beruchte detentiecentra: Europa medeplichtig?

Slechte hygiëne, folteringen en verkrachtingen: feiten over de Libische detentiecentra stapelen zich op en Europa is medeverantwoordelijk, schrijft Joanie de Rijke in de Groene

 

Amsterdammer. Europese regeringen maken zich medeschuldig aan het in stand houden van een ‘crimineel systeem van grove mishandeling’ door migranten weg te sturen of tegen te houden, schreef Joanne Lui, internationaal voorzitter van Artsen Zonder Grenzen, aan Europese leiders. Door hen de toegang te ontzeggen, zijn ze gedoemd om zich te begeven naar detentiecentra die vaak worden geleid door milities en smokkelaars. Jean Claude Juncker zegt geschokt te zijn door deze berichten en eurocommissaris voor migratie Dimitris Avramopoulos belooft de inspanning om deze migranten te helpen te verdubbelen. Reden tot voorzichtig optimisme of blijft het bij loze woorden?

 

Foto: Flickr/European Parliament

 

Laatste update: 19-10-2017

Verschuivende bondgenootschappen

Kamal Alam analyseert voor RUSI de grote verschuivingen in allianties in Centraal-Azië, waar recente ontwikkelingen in de VS de zaken flink door elkaar hebben geschud. Doordat de

 

VS hebben besloten zich weer meer te bemoeien in Afghanistan en tegelijk de militaire relaties met Pakistan afbouwen, is er een nieuwe speler die je, gezien de historie van de regio, niet meteen verwacht: Rusland. Pakistan en Rusland werken steeds meer samen op militair gebeid en met betrekking tot Afghanistan. Pakistan heeft zo een nieuwe toevoer van materieel en Rusland gaat zo de verbeterde relatie tussen de VS en India, aartsrivaal van Pakistan, tegen. India had historisch gezien juist een goede band met Rusland. Zo vinden er grote veranderingen plaats in de regio, die het politieke landschap in Centraal-Azië opnieuw vormgeven.

 

Foto: Wikimedia Commons

 

Laatste update: 16-10-2017

Kirkoek: strijden om olie en autonomie

Kortgeleden werd er nog gestemd voor het Koerdische referendum in de Iraakse stad Kirkoek, maar nu is de stad onderdeel van het conflict tussen Koerden en Iraakse

 

regeringstroepen, meldt Stratfor. In het noorden van Irak barst de strijd los tussen de Peshmerga, een Koerdische militie, en Iraakse regeringstroepen. Kirkoek maakt deel uit van de Koerdische regio van Irak en kent een redelijke vorm van autonomie. Na het verdrijven van IS kreeg de Peshmerga er controle over de olievelden en daar ligt het probleem. Volgens de Iraakse regering besteelt de Peshmerga Irak van zijn grondstoffen en is hun roep naar onafhankelijkheid onrechtmatig. De stationering van Iraakse troepen binnen de Koerdische regio zal, vanuit de optiek van de Koerden, worden gezien als ondermijning van hun onafhankelijkheidsstreven met verdere escalatie van het conflict tot gevolg.

 

Foto: Wikimedia Commons

 

Laatste update: 16-10-2017

IS-praktijken door anti-IS-milities

Executies, afbranden van huizen, en verdrijven van de lokale bevolking: het lijken IS-praktijken, maar anti-IS-milities doen het ook, schrijft Sam Kimball voor Middle East Eye.

 

‘Ze verbranden de huizen van soennieten, maar laten die van sjiieten staan’, vertelt de neef van Bassam Abdullah, een voormalige inwoner van de Iraakse stad Tal Afar. De stad kwam in 2014 in handen van IS, maar nu is de soennitische bevolking bang dat ze niet kan terugkeren, omdat de strijd met IS de vijandschap tussen sjiieten en soennieten opnieuw op scherp heeft gezet. IS bezorgt onschuldige soennieten een slechte naam en sjiitische milities gebruiken dat als een excuus om hen te verdrijven of zelfs te executeren. Volgens Kimball blijft internationaal toezicht uit, terwijl dit van groot belang is voor controle op het naleven van mensenrechten.

 

Foto: Wikimedia Commons

 

Laatste update: 12-10-2017

partners
(c) 2006 - 2018, Atlantische Commissie | Realisatie: Kant en Klare Site.