Opinieonderzoek trans-Atlantische veiligheid 2026

Het volledige onderzoeksrapport is hier te vinden: Rapportage opinie onderzoek trans-Atlantische veiligheid en draagvlak voor de NAVO 2026.

Meer Nederlanders beschouwen het Amerika van president Trump (14%) dan het Rusland van president Poetin (11%) als de grootste bedreiging voor de Nederlandse en Europese veiligheid. Een ruime meerderheid van de respondenten van een opiniepeiling van de Atlantische Commissie (uitgevoerd door Verian) vindt de gevolgen van één jaar president Trump in zijn tweede ambtstermijn (zeer) negatief voor trans-Atlantische handel (78%) en militaire betrekkingen (66%), veiligheid wereldwijd (73%) en in Europa (65%) en het klimaat (66%). Ruim acht op de tien Nederlanders concluderen daarbij dat Europa voor zijn veiligheid niet langer op de VS kan rekenen.

Ruim de helft van de Nederlanders vindt de huidige relatie tussen de VS en Europa momenteel (zeer) slecht. Trumps leiderschap wordt gezien als onbetrouwbaar (81%), ontwrichtend (80%) en niet-inspirerend (81%), en de VS wordt niet (meer) als een voorbeelddemocratie gezien (83%).

Steun voor de NAVO, maar ook zorgen over dreiging en paraatheid

Er is in Nederland een groot en consistent draagvlak voor de NAVO. Negen op de tien Nederlanders vinden dat het lidmaatschap van de NAVO van groot belang is voor de veiligheid van ons land (88%). Veel Nederlanders (47%) verwachten dat de VS onder president Trump op termijn misschien uit het bondgenootschap zullen stappen, terwijl de helft vindt dat Oekraïne (bij vrede) op termijn NAVO-lid moet worden. Over Ruttes functioneren als secretaris-generaal is de helft van de Nederlanders positief (en slechts 14% negatief).

Tegelijkertijd is een meerderheid van de Nederlanders van mening dat het beleid van de Trump-regering tot een onafhankelijker en militair sterker Europa leidt. Maar er leven nog grote zorgen: minder mensen (33%) dan vorig jaar (45%) denken dat Europa in staat is om Rusland militair het hoofd te bieden, en minder respondenten vinden dat Europa meer invloed op het wereldtoneel heeft gekregen (van 36% naar 27%). Ruim de helft van de Nederlanders maakt zich zorgen over hybride oorlogsvoering tussen Rusland en Europa, vindt Nederland (en zichzelf) matig tot slecht voorbereid op oorlog en geeft aan met name kwetsbaarheden te zien in de energie- en financiële sectoren.

Verder wil ruim de helft van de Nederlanders dat er in het kader van de nieuwe NAVO-norm meer geld naar Defensie gaat en dat dit gefinancierd wordt door op andere overheidsuitgaven te bezuinigen (52%). Tenslotte bestaat er groot draagvlak voor het stimuleren van een dienjaar bij Defensie (78%) en is slechts één op de vijf Nederlanders tegen de heractivering van de opkomstplicht.

Over de Atlantische Commissie

De Atlantische Commissie is sinds 1952 een forum voor discussie en debat over trans-Atlantische veiligheid. De Atlantische Commissie laat jaarlijks een opinieonderzoek uitvoeren naar het draagvlak voor de NAVO in Nederland en percepties van Nederlanders op het gebied van vrede en veiligheid. Dit jaar was er in het onderzoek speciale aandacht voor de rol van de VS op het wereldtoneel na één jaar president Trump (in zijn tweede ambtstermijn).

Noot voor de redactie

Voor vragen kunt u contact opnemen met Kris Derks (coördinator programma’s Atlantische Commissie) via k.derks@atlcom.nl.