Casper Thomas is redacteur bij De Groene Amsterdammer en schrijft ook voor het Financieele Dagblad. Van 2017 tot 2022 was hij correspondent in de Verenigde Staten. Thomas is een van de vaste columnisten van Atlantisch Perspectief.

Het had altijd iets vreemds: de politieke elite van een van de machtigste landen ter wereld die zich optrekt aan een Europees land met een inwoneraantal vergelijkbaar met New York City of de staat Michigan. Toch waren dat de verhoudingen tussen Republikeins Washington en Hongarije. Het bewind van Viktor Orbán, door hemzelf aangeduid als een ‘illiberale democratie’, had voor de kopstukken van de MAGA-beweging grote betekenis.

De conservatieve transformatie die deze politieke stroming beoogt voor Amerika had in Hongarije al plaatsgevonden. Tegelijk was het land daarmee een aanknopingspunt binnen Europa. Boedapest was de enige Europese hoofdstad waar Trump gemeend vriendelijk werd bejegend. Het Witte Huis beloofde zelfs economische reddingsoperaties voor de Hongaarse economie die na zestien jaar Orbán vrijwel tot stilstand was gekomen.

Dat al deze Amerikaanse steun uiteindelijk geen verschil maakt, laat zien waar de beperking aan de internationale invloed van MAGA zit. Trump sprak zijn steun uit voor Orbán tijdens de Hongaarse verkiezingen begin april. JD Vance kwam persoonlijk campagne voeren voor de zittende macht. Toch werden Orbán en zijn Fidesz-partij overtuigend weggestemd. En omdat Hongarije de afgelopen jaren zoveel symbolische waarde werd toegedicht, kregen ook deze verkiezingen wereldbelang toegeschreven.

En met goede reden: plotseling is Washington zijn ideologische thuishaven op het Europese continent kwijt. Niet langer zijn er banden met een Europese regering die kan dienen als instrument tot een doel dat expliciet wordt genoemd in Amerikaanse beleidsdocumenten: het uiteen pellen van de Europese Unie. “Hongarije was de ‘institutionele, intellectuele en financiële hub van het nieuwe recht in Europa’”, stelde de Bulgaarse politicoloog Ivan Krastev in het online tijdschrift Equator, “en daarmee de plek waar de Trumpiaanse revolutie haar Europese evenknie vond.” Voorlopig is MAGA aangewezen op Europese oppositiepartijen als ze ideologische bondgenoten zoekt. Iets dat overigens prima aansluit bij hoe MAGA het liefst opereert. Ondanks ruim vergaarde macht, ziet het zichzelf nog altijd als een tegenbeweging.

De tweede reden waarom het verlies van Orbán als een transatlantische gebeurtenis wordt gezien ligt elders. Corruptie en zelfverrijking aan de top, in een land waar de economie kraakt en piept, was de voornaamste oorzaak dat de Hongaren de zittende macht wegstemden. Het is een signaal aan illiberale leiders overal ter wereld. Hun eigen achterban verlangt, naast overwinning in de cultuurstrijd tegen progressieven en liberalen, uiteindelijk ook materiële resultaten.

En precies op dat punt begint het te nijpen voor Trump en de Republikeinen. De oorlog tegen Iran drijft ook de prijzen in Amerika zelf op. Uit recente peilingen blijkt dat zeven op de tien Amerikanen van mening is dat de economie van het land er slecht voorstaat. Toen die omstandigheden in Hongarije bij de stembus tot uiting kwamen, was Orbán er verrassend snel bij om zijn nederlaag toe te geven. De grote vraag waarmee de wereld straks naar de VS kijkt, mocht het Trumpisme electorale worden afgewezen: lijken Hongarije en de VS ook in dit opzicht op elkaar?