Column door Hasse de Graaff en Sophie Bijloos

BOEKAREST VAN BINNENUIT

Begin april was Boekarest voor een kleine week het centrum van de trans-Atlantische gemeenschap. Wij hadden de eer om als Nederlandse delegatie deel te nemen aan de schaduwconferentie voor jongeren die parallel werd georganiseerd aan deze NAVO-top in de Roemeense hoofdstad. Tijdens bijeenkomsten met politieke leiders en een eigen simulatie bespraken 110 jeugdige Atlantici de huidige en toekomstige uitdagingen van de NAVO.

Op het moment dat we het vliegveld van Boekarest verlieten, zagen we dat in Roemenië het 'Westen' zijn gezicht laat zien, maar het overgrote deel van het land nog sterk in de Oostbloktraditie staat. Een typerend voorbeeld is dat er tijdens de toespraak van SACEUR John Craddock een algehele stroomuitval was. Omringd door beveiligingspersoneel en belicht met mobiele telefoons, wist hij nog het belang van onze jongerenbijeenkomst te benadrukken, alvorens hij haastig de zaal moest verlaten. Aangezien onze NAVO simulatie over energieveiligheid ging, was dit een mooi begin.

De kern van het programma van de schaduwconferentie waren de toespraken en vraag- en antwoordsessies met enkele van de machtigste mensen op aarde. Voor ons studenten was het bijwonen ervan een hele eer en zeker de moeite waard. Een greep uit wie de revue passeerden: de Amerikaanse president George W. Bush, NAVO secretaris-generaal Jaap de Hoop Scheffer, president van Estland Toomas Ilves, onze eigen premier Jan Peter Balkenende, de Georgische president Mikheil Saakashvili, minister-president van Albanië Sali Berisha, de zeer charismatische Afghaanse president Hamid Karzai, first lady Laura Bush, de jonge minister van Buitenlandse Zaken van Groot-Brittannië David Miliband, NAVO woordvoerder Jamie Shea en de afrondende bijeenkomst was met de gastheer van de NAVO-top, de president van Roemenië Traian Basescu.

Als Nederlandse delegatie mochten wij minister-president Balkenende ontvangen en inleiden. Na zijn toelichting over de Nederlandse kijk op de top in Boekarest werden er, zoals bij elke sessie, zeer uiteenlopende vragen gesteld, met als climax de vraag of Oranje hoge ogen zou gaan gooien bij het naderende EK. Door zijn losse en sympathieke manier van doen werd onze premier één van de absolute favorieten bij onze buitenlandse vrienden. De Albanese premier Berisha, kwam daarentegen over als een ware technocraat door de enorme lijst van cijfers en statistieken die hij presenteerde. Later wist Jamie Shea ons echter te vertellen dat Berisha tranen in zijn ogen had, toen hij hoorde dat Albanië officieel werd uitgenodigd om lid te worden van de NAVO. Hoewel het ging om zeer verschillende personen, beklemtoonden vrijwel alle leiders het belang van het bijeenkomen van de toekomstige generatie van beleidsmakers. President Saakashvili drong aan om 'out-of-the-box' te denken. Minister Miliband ging zelfs zover om te stellen dat onze schaduwconferentie 'misschien wel het belangrijkste resultaat' van de top in Boekarest was.

De tweede helft van de jongerenconferentie bestond uit een NAVO-simulatie over energieveiligheid. Het doel was om met een vergrote NAVO, landen als Rusland, Macedonië, Oekraïne en zelfs Kazachstan waren lid van het Bondgenootschap, een standpunt vast te leggen over de rol die de verdragsorganisatie kan spelen met betrekking tot energieveiligheid. Zoals verwacht werd het een lange en vermoeiende zit waarbij over de kleinste punten en komma's zware onderhandelingen gevoerd moesten worden. Een overeenkomst leek verre van bereikbaar toen er een crisis werd geïntroduceerd. Terroristen hadden een gastanker gekaapt en waren van plan deze te laten ontploffen in de haven van Marseille. Waar eerder de loopgraven betrokken waren, bleek nu de kracht van de NAVO; er werd pragmatisch, snel, doeltreffend en vooral gezamenlijk opgetreden om de crisis het hoofd te bieden.

In het vliegtuig terug naar Nederland bespraken we wat Boekarest ons had meegegeven. Het eerste wat ons te binnen schoot, waren de leuke contacten die we hebben opgedaan met leeftijd- en interessegenoten uit andere landen. Ook de inspiratie die de verschillende internationale leiders uitstraalden, is iets wat ons bij zal blijven. Maar vooral geldt dat voor de sfeer in Boekarest, die een verandering binnen de NAVO laat zien, zoals David Milliband zei: "NATO is no longer a community of geography, but of values."

Hasse de Graaff en Sophie Bijloos zijn bestuursleden van Jonge Atlantici.