NAVO EN INTEGRALE VEILIGHEID
Lang geleden voerden landen oorlog, in het heetst van de strijd verdedigde men de landsgrenzen. Tijdens de betrekkelijk ‘eenvoudige’ Koude Oorlog boden artikelen in het NAVO-verdrag en het VN-handvest van de Verenigde Naties handzame richtlijnen om vrede en veiligheid te bevorderen.De hedendaagse moderne conflicten (zowel intra- als interstatelijk) zijn diffuus en complex. Ze vinden niet in de ‘grote zandbak’ plaats (zoals de afgelopen Golfoorlogen), maar vooral in grote steden. De gewone burgers voelen zich bij tijd en wijle onveilig in eigen land. Gevechten worden aangewakkerd door ideeën, eigen cultuur en economie. De wapens zijn eenvoudig. Twee prominente auteurs stellen dat er tegenwoordig eigenlijk overal ter wereld Low-Intensity Conflicts plaatsvinden.
In De evolutie van de oorlog constateert Martin van Creveld dat er steeds minder militairen op het slagveld zijn, en dat slachtoffers steeds minder geaccepteerd worden. Conflicten van nu zijn onvoorspelbaar, niet gestructureerd, vies, smerig en laag bij en op de grond. Commandanten moeten flexibel blijven, creatief zijn, innoveren. Wat opvalt, is dat de morele component een prominente plek krijgt.
In The accidental guerrilla beschrijftDavid Kilcullen hoe gelegenheidsguerrilla ontstaat en welke mogelijke manieren er zijn om dit in te dammen. Opportunistische oproerkraaiers en terroristen destabiliseren de maatschappij. De gelegenheidsguerrilla zorgt voor angst en een onveilig gevoel bij de burgers. Kilcullen wijst ons er fijntjes op dat militairen zich moeten richten op de bevolking en niet achter de terroristen moet aanjagen. Voorkom dat je als militair jezelf terugtrekt in je eigen ‘fort’ is zijn waarschuwing. Het is belangrijk dat je de tegenstander stukje bij beetje ‘uit elkaar pluist’.
Integrale aanpak
We weten dus dat het beslechten van conflicten niet uitsluitend is voorbehouden aan militairen die tegen militairen vechten. De zaak moet integraal worden aangepakt. Termen als ‘integrale veiligheid’, ‘3-D aanpak’ en ‘Comprehensive Approach’ getuigen daarvan.
In het eigen land verdedigen militairen niet langer de eigen landsgrenzen, maar moeten zij de veiligheid van de samenleving garanderen. Zij kunnen dat niet alleen. Geüniformeerde diensten doen al veel dingen samen, maar dat kan nog verder worden geïntensiveerd. De politie roept nu al vaak de hulp in van burgers en militairen. Militairen beschikken over middelen die nu nog onvoldoende gebruikt worden door (bijvoorbeeld) politie en brandweer. Omdat de diensten onvoldoende op elkaar zijn afgestemd ontstaan systeemfouten die, gecombineerd met menselijk falen, kunnen leiden tot catastrofale blunders.
Op internationaal terrein kennen we de Nederlandse 3-D-aanpak – Defence, Diplomacy and Development – waarbij Defensie, Binnenlandse en Buitenlandse Zaken en Ontwikkelingssamenwerking samenwerken tijdens expeditionaire activiteiten van de militairen. Wanneer deze activiteiten worden geanalyseerd, dan is verscheidenheid in de uitvoering zichtbaar. Het varieert van beschermen van bevolking, het voorkomen en stabiliseren van conflicten tot het op tijd ingrijpen waar nodig. Defensie, met haar krijgsmacht, is goed toegerust om al deze zaken uit te voeren. De afgelopen jaren is zeer veel ervaring opgebouwd met de civiel- militaire samenwerking.
Het kan geen kwaad om ook in Europees en Atlantisch verband naar de toekomstige ontwikkelingen op dit gebied te kijken. De verantwoordelijkheid voor de integrale veiligheid is nu versnipperd over een groot aantal organisaties. De NAVO, die van oudsher meer met louter militaire structuren wordt geassocieerd, is slechts één van de vele organisaties die zich er mee bezig houdt. Het Bondgenootschap is echter meer dan dat. Het NAVO-verdrag gaat over veiligheid en het bevorderen daarvan, wil wederzijds begrip kweken, welzijn en stabiliteit bevorderen. Het zou een goed idee zijn als de NAVO initiatieven ontplooit om te komen tot een verbetering van de integrale veiligheid in en buiten het Atlantisch gebied.
Het nieuwe Strategisch Concept van het Bondgenootschap zou een geschikte opmaat daarvoor kunnen geven.
H.J. Dick Bosch is vicevoorzitter van de Koninklijke Vereniging van Marineofficieren (KVMO) en docent landoperaties aan de Nederlandse Defensie Academie in Breda.
Het grote probleem in Afghanistan zijn niet de Taliban, maar is het gebrek aan goed lokaal bestuur. Zo luidde het duidelijke, maar niet zo diplomatieke oordeel van de vorige secretaris-generaal van de NAVO, Jaap de Hoop Scheffer, begin dit jaar in de Washington Post. 
Op 24 en 25 juni kwamen NAVO-leiders en -experts bijeen in Kazachstan’s nieuwe hoofdstad Astana voor een bijeenkomst van het Euro-Atlantic Partnership Council Security Forum. Een opsteker voor President Nazerbajev die zijn land stevig op de internationale kaart wil zetten door middel van grote evenementen: het OVSE-voorzitterschap in 2010, maar ook de Astana wielerploeg die naar alle waarschijnlijkheid voorop zal rijden in Frankrijk. Tijdens het Security Forum stonden energieveiligheid, Afghanistan en regionale veiligheidsuitdagingen centraal. Goed gekozen onderwerpen, vooral de laatste, omdat het hier om draait in Centraal-Azië. Toch lijkt de NAVO, maar ook de EU door middel van de brede EU Strategie voor Centraal-Azië uit 2007, de uitdagingen en risico’s te onderschatten
De Amerikaanse Republikeinse partij bevindt zich in een identiteitscrisis. De Democraten hebben een stevige meerderheid in het Congres en mochten na 8 jaar weer de president leveren. Veel Republikeinen vragen zich af hoe het verder moet met hun geliefde partij. Tijdens de afgelopen verkiezingen is gebleken dat de Democraten konden rekenen op royale steun van 'nieuwe' stemmers: jongeren en (etnische) minderheden. Om deze groepen aan Republikeinse zijde te krijgen is het voor de partij van groot belang hervormingen door te voeren, vooral met het oog op de Congresverkiezingen in 2010. Een kleine schets van het Republikeinse plan van aanpak.
Begin april was Boekarest voor een kleine week het centrum van de trans-Atlantische gemeenschap. Wij hadden de eer om als Nederlandse delegatie deel te nemen aan de schaduwconferentie voor jongeren die parallel werd georganiseerd aan deze NAVO-top in de Roemeense hoofdstad. Tijdens bijeenkomsten met politieke leiders en een eigen simulatie bespraken 110 jeugdige Atlantici de huidige en toekomstige uitdagingen van de NAVO.
Wat is dat toch met Vladimir Vladimirovitsj Poetin? De Russische leider is mateloos populair in eigen land en ook internationaal raakt men niet over hem uitgepraat 'for better or for worse'. Tegenwoordig kan je geen krant openslaan of zijn grimmige gelaat en zelfs zijn blote borst glimmen je tegemoet. Poetin, net als de Franse president Sarkozy wegens zijn machtshonger en kleine postuur meer dan eens vergeleken met Napoleon, is dan ook beter in public relations dan al zijn voorgangers bij elkaar – hoewel de verheerlijking van zijn persoon door critici al wordt vergeleken met de Stalin-cultus in de vroegere Sovjet-Unie. Hij wrikt zijn ratings op door foto's van zijn torso te laten verspreiden, waarmee hij niet alleen voor elkaar krijgt dat vrouwen hem bestempelen tot een van de meest sexy politieke figuren op aarde (echt!), maar hij ook de waardering van de mannelijke Rus binnen weet te halen.
 (2).jpg)
Hoe was het ook alweer toentertijd in het begin van de jaren tachtig? ‘Die Welt von Gestern’. Wie toen over onderwijs en veiligheid zou hebben geschreven, zou wat de veiligheid op de scholen zelf, terecht zijn gekomen bij passende maatregelen bij de gymlessen en regels voor bij de werkweken. Natuurlijk waren er wel eens knokpartijtjes, natuurlijk werd er flink gepest, werden bezittingen vernield maar alles werd zonder opzien te baren snel door de scholen gesust. En jongens hadden eigenlijk altijd wel een zakmes bij zich. De veiligheid aan de buitenkant was de veiligheid van de Koude Oorlog. Overzichtelijk. We zaten veilig onder de paraplu van Amerika, de kruisraketten waren wel een heet hangijzer maar met mate.
Symposium NAVO Strategisch Concept (5 mrt)
