Afghanistan

Documenten over oorlog in Afghanistan gelekt

• WikiLeaks publiceerde op 25 juli 2010 op zijn website 90.201 geheime Amerikaanse militaire documenten over de oorlog in Afghanistan over de periode januari 2004 t/m december 2009. The New York Times, The Guardian en Der Spiegel kregen de zogeheten ‘War logs’ al eerder in handen.
• De War logs spreken de officiële berichtgeving over de oorlog over het algemeen genomen niet tegen, maar de oorlog blijkt wel grimmiger dan gedacht. Het bleek onder andere dat Iran en de Pakistaanse inlichtingendienst ISI geregeld samen hebben gewerkt met de Taliban, dat de oorlog in Afghanistan te lijden had onder het feit dat Amerika tot voor kort de Irak-oorlog prioriteit gaf en dat enkele incidenten, waarbij burgerslachtoffers zijn gevallen, zijn verzwegen. Verder bleek het belang van Amerikaanse geheime commando-eenheden, waaronder Task Force 373, te zijn toegenomen en heeft de CIA zijn paramilitaire acties uitgebreid.
 
• Tevens viel af te leiden dat de Taliban sterker worden – ook in het noorden van het land. Zij blijken ook over modernere wapens te beschikken dan gedacht, waaronder hittezoekende raketten om vliegtuigen neer te schieten.
• De Amerikaanse veiligheidsadviseur Benjamin Rhodes zei dat de Amerikaanse regering het vrijgeven van geheime informatie sterk veroordeelt, “omdat het de levens van militairen op het spel zet en een inbreuk is op onze nationale veiligheid.”Het Witte Huis wijst er verder op dat de documenten voornamelijk de jaren-Bush betreffen. De periode nadat de VS een nieuwe strategie startten en 30.000 extra troepen stuurden, wordt nauwelijks behandeld.
• In de War logs staat ook informatie over Nederlandse acties. Onbekend was dat op 22 maart 2007 vier burgers werden gedood en zeven burgers gewond raakten toen het Nederlandse leger het dorp Chenartu verdedigde tegen een Taliban-aanval. Het incident werd indertijd slechts gedeeltelijk door Defensie gemeld; een ‘pro-actieve’ pr-campagne werd opgezet om politieke schade te voorkomen.
• De Tweede Kamer vroeg na de publicatie van de documenten om opheldering over dit incident van de demissionaire ministers Maxime Verhagen (Buitenlandse Zaken) en Eimert van Middelkoop (Defensie). Dit gebeurde op voorstel van Alexander Pechtold (D66).

Petraeus nieuwe ISAF-aanvoerder

• Op 30 juni 2010 werd door de Amerikaanse Senaat bevestigd dat generaal David H. Petraeus generaal Stanley A. McChrystal zal opvolgen als nieuwe bevelhebber van ISAF in Afghanistan. Op 11 juli nam Petraeus officieel het bevel over.
• Petraeus benadrukte dat de strategie van de coalitietroepen dezelfde blijft en dat hij in juli 2011 zal beginnen met het terugtrekken van de Amerikaanse troepen. Dit blijft echter een streefdatum voor Petraeus. In een interview met de tv-omroep NBC zei hij dat hij zich het recht voorbehoudt om bij de president aan te dringen op uitstel, als dat voor de veiligheidssituatie nodig is.
• De nieuwe bevelhebber staat achter het initiatief van de Nationale Veiligheidsraad van Afghanistan om lokale beveiligingseenheden op te zetten in sommige delen van het land. De nieuwe ‘Lokale Politie Eenheid’ zal onder de autoriteit van het ministerie van Binnenlandse Zaken vallen en zal apart opereren van de Afghaanse Nationale Politie. De regering-Karzai maakte dit voorstel op 15 juli bekend.
• Petraeus heeft aangegeven de rules of engagement van ISAF te willen versoepelen. Hij zal hierover in gesprek gaan met president Karzai en de Afghaanse ministers Abdul Rahim Wardak (Defensie) en Bismillah Khan (Binnenlandse Zaken). Op dit moment vinden veel ISAF-militairen dat de richtlijnen hen teveel beperkingen opleggen. Petraeus vindt dat de internationale troepen zich goed moeten kunnen beschermen, maar liet op het hoofdkantoor van de NAVO in Brussel ook weten het als “onze opdracht te zien het aantal onschuldige burgerslachtoffers tot het absolute minimum te beperken.”
• Het aantal burgerslachtoffers in Afghanistan is dit jaar, in vergelijking met 2009, wel enorm gestegen. Volgens een rapport van de VN-missie in Afghanistan, UNAMA, daalde het aantal slachtoffers dat door NAVO-troepen werd gemaakt en is de stijging volledig te wijten aan anti-regeringsmilities, met name de Taliban. In de eerste helft van 2010 maakten zij 53 procent meer burgerslachtoffers dan in dezelfde periode vorig jaar.
• De Amerikaanse minister van Defensie Robert Gates heeft de viersterrengeneraal van het Amerikaanse Korps Mariniers James N. Mattis voorgedragen om Petraeus op te volgen als nieuwe bevelhebber over het Amerikaanse Central Command.
• Eerder leidde hij het militaire Joint Forces Command in Norfolk (Virginia). Tot september 2009 vervulde hij als laatste Amerikaan de functie van Geallieerd Opperbevelhebber voor Transformatie (SACT) van de NAVO. Vijf jaar geleden raakte de mariniersgeneraal in opspraak vanwege controversiële uitspraken over de oorlog in Afghanistan, waarvoor hij een officiële waarschuwing kreeg. Op donderdag 5 augustus is zijn benoeming bevestigd door de Senaat.

Nederlands vertrek uit Uruzgan

• Nederland droeg op 19 juli met een korte ceremonie de legerbasis Camp Hadrian bij Deh Rawod in Uruzgan over aan Amerikaanse ISAF-militairen. De basis was na Kamp Holland de grootste militaire basis van Nederland tijdens de missie in de Afghaanse provincie Uruzgan. Er zaten ongeveer 300 militairen.
• Op 1 augustus werd de volledige verantwoordelijkheid over de provincie Uruzgan overgedragen aan ISAF-militairen uit verschillende landen, onder leiding van de VS. De verwachting is dat het Nederlandse leger in december van dit jaar helemaal weg is uit Uruzgan.
• Taliban-woordvoerder Qari Yosuf Ahmadi ‘feliciteerde’ Nederland met de “moedige en onafhankelijke beslissing” om uit Uruzgan weg te gaan. Hij sprak de, inmiddels ijdele, hoop uit dat de PvdA een belangrijke rol krijgt bij het vormen van een nieuwe regering.

Aanslagen in Afghanistan

• Op 23 juli hebben de Taliban twee Amerikanen gevangen genomen terwijl ze in een burgervoertuig door de gevaarlijke provincie Logar ten zuiden van Kaboel reden. Eén van hen werd bij de hinderlaag gedood, aldus een woordvoerder van de Taliban. Amerikaanse media meldden 25 juli dat de Taliban het stoffelijk overschot willen ruilen voor gevangen genomen militanten.
• Het Amerikaanse leger is een grootschalige zoektocht begonnen naar de mannen en looft 20.000 dollar uit voor de gouden tip.
• Op zondag 18 juli bliezen de Taliban de poort van een gevangenis in de provincie Farah op, waardoor 20 gevangen wisten te ontsnappen. Elf van hen zijn opnieuw opgepakt. Tegelijkertijd vielen de militanten vier politieposten aan, zodat de agenten werden afgeleid. Er kwam één Afghaanse agent om het leven.

Afghaanse minderheden vrezen toenadering Taliban

• De Afghaanse minderheden hebben aangegeven zich zorgen te maken over de pogingen van president Hamid Karzai om een overeenkomst te sluiten met de Talibanleiders en hun Pakistaanse achterhoede, zoals voorgesteld tijdens de nationale vredesjirga op 2 juni. De leiders van de Tadzjiekse, Oezbeekse en Hazara-gemeenschappen (samen bijna de helft van de bevolking) hebben beloofd zich te verzetten en zo nodig te vechten om een dergelijk akkoord tegen te houden.

Verbeterde relaties Afghanistan-Pakistan

• Pakistan en Afghanistan sloten op 18 juli een handelsakkoord, dat wordt gezien als bevestiging van de verbetering van hun onderlinge betrekkingen. Het pact vergemakkelijkt de handel over land: Pakistaanse vrachtwagens mogen voortaan in Afghanistan rijden en Afghaanse vrachtwagens mogen goederen naar Pakistaanse havens en Indiase grensposten brengen. Voorheen had Afghanistan geen toegang tot havens.
• De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton was aanwezig bij de ondertekening. De Amerikaanse regering heeft de landen aangespoord het verdrag te sluiten. Ze acht toenadering tussen Afghanistan en Pakistan belangrijk voor het oplossen van de oorlog in Afghanistan. Ook zou het de Afghaanse economie moeten stimuleren. Het Afghaanse parlement moet het akkoord nog goedkeuren.
• President Karzai stemde begin deze maand ook al in met het voorstel om een klein aantal Afghaanse officieren in Pakistan te laten trainen, zo stelde The Washington Post op 1 juli.
• Diverse vooraanstaande Pakistaanse analisten zeggen dat Pakistan graag als vredesmakelaar op wil treden tussen de Taliban en de Afghaanse regering, nu Amerika worstelt met zijn militaire leiderschap en de terugtrekking van zijn troepen. Pakistan hoopt op een sterke band met de toekomstige Afghaanse regering in hun conflict met India. Vrede in Afghanistan zou bovendien leiden tot meer rust in het eigen land.