Iran

EU-sancties tegen Iran

• Op 26 juli zijn de EU-ministers van Buitenlandse Zaken opnieuw akkoord gegaan met scherpere sancties tegen Iran. De EU maakt bijna al het financiële verkeer met Iran onderhavig aan nationale toestemming. Iraanse banken mogen geen filialen meer openen in de EU en hun tegoeden in het buitenland worden bevroren. Tevens krijgen Europese bedrijven die in Iran nieuwe investeringen willen doen, geen exportkredieten meer.
• De sancties gaan hiermee veel verder dan de sancties die de VN vorige maand overeenkwamen. De VS en Australië namen al eerder extra maatregelen.
 
• Iran zei na de bekendmaking van de sancties te willen praten over zijn nucleaire activiteiten. Hoewel EU-buitenlandchef Catherine Ashton deze verklaring verwelkomde, waarschuwde zij voor teveel optimisme.

Russisch akkoord met Iran

• De Russische minister van Energie ging op 14 juli akkoord met de totstandkoming van een samenwerkingsprogramma met de Iraanse olie, gas en petrochemische industrieën. Deze deal gaat regelrecht in tegen de sancties die de Amerikaanse regering twee weken eerder oplegde aan buitenlandse bedrijven die handelen met de Iraanse olieconcerns.
• De Russische president Dmitri Medvedev heeft de VS gewaarschuwd dat “een Russisch antwoord niet uit zal blijven” als blijkt dat de Russische bedrijven gestraft worden voor de samenwerking.

Aanslagen

• Bij een dubbele zelfmoordaanslag op een sjiitische moskee in Zahedan, in het zuidoosten van Iran, zijn op 15 juli 2010 zeker 27 mensen gedood en meer dan 300 mensen gewond geraakt. Onder de slachtoffers zijn sjiitische moslims en leden van de Iraanse Revolutionaire Garde.
• Zahedan ligt in de aan Pakistan grenzende provincie Sisan-Baloechistan. Dit is een doorvoergebied voor drugs uit Afghanistan en thuisland van de soennitisch-extremistische terreurgroep Joendollah.
• Joendollah heeft de aanslagen opgeëist en schreef in een e-mail aan de Saoedische zender Al-Arabiya dat de aanslagen een vergelding zijn voor de executie van zijn leider Abdolmalek Rigi. Rigi werd vorige maand geëxecuteerd door Iran.

Non-proliferatie

• De G8 hebben Iran opgeroepen tot een ‘openlijke dialoog’ over het controversiële nucleaire programma. Sommige landen wilden sterkere bewoordingen gebruiken, Rusland oefende druk uit voor een mildere toon.
• Om de westerse landen te straffen voor de sancties tegen Iran, stelt Ahmedinejad alle diplomatieke gesprekken over het nucleaire programma uit tot eind augustus. “Het zal hen een les leren over hoe ze een dialoog kunnen voeren met naties,” aldus de Iraanse president. Ook wil hij dat Brazilië en Turkije worden betrokken bij volgend overleg en dat de nucleaire status van Israel duidelijk wordt.
• Tevens heeft Iran Rusland opgeroepen om het S-300 contract uit 2007, waarin Rusland een aantal S-300 raketafweersystemen levert aan Iran, in ere te houden. “De implementatie van dit contract gaat niet in tegen de Russische wetgeving op zowel binnenlands als buitenlands gebied, noch tegen de internationale ondernemingen of wetten van beide landen,” zo verzekerde de Iraanse minister van Defensie Vahidi verslaggevers in Teheran.
• De Iraanse kerncentrale bij de havenstad Bushehr zal vanaf 21 augustus in gebruik zijn. Het Russische staatsbedrijf Rosatom maakte bekend dat op die datum de reactor voorzien wordt van nucleaire brandstof. De centrale bij Bushehr is met hulp van Rusland gebouwd, maar de laatste stappen werden steeds uitgesteld. Waarom Rusland nu wel aan de laatste fase meewerkt, blijft nog onduidelijk. Het uranium dat in Bushehr wordt gebruikt, is niet hoog genoeg verrijkt om toe te passen voor een wapen. Iran heeft toegezegd de gebruikte splijtstof terug te sturen naar Rusland.
• Tegelijkertijd is Iran van plan tien nieuwe installaties te bouwen voor het verrijken van uranium. Dit programma gaat in tegen de internationale sancties die het Iraanse nucleaire programma moeten verhinderen. Door zelf uranium te verrijken, zou Iran aan materiaal kunnen komen om een kernwapen te maken.