In puur geografische zin is de Kaukasus het hooggebergte dat zich uitstrekt van de Zwarte Zee tot de Kaspische Zee (1.280 kilometer lang en 225 kilometer breed). Daarnaast duidt de Kaukasus op de gebieden die ten noorden (‘Ciskaukasus’) en ten zuiden (‘trans-Kaukasus’) van het hooggebergte liggen. Het gebied ten noorden van het Kaukasische hooggebergte omvat de autonome regio’s die deel uitmaken van de huidige Russische Federatie: Noord-Ossetië, Ingusjetië, Tsjetsjenië, Adygea, Kabardië-Balkarië, Karatsjai-Tsjerkessië en Dagestan. In het zuidelijke deel liggen de republieken die sinds het uiteenvallen van de Sovjetunie in 1991 onafhankelijk zijn geworden: Georgië, Azerbeidzjan en Armenië.
De Kaukasus-regio kent een buitengewoon grote diversiteit aan etnische en culturele groepen. Door de eeuwen heen kruisten er grote handelswegen van de Middellandse Zee tot China en van de Oostzee tot de Arabische wereld. Bevolkingsgroepen vanuit Azië, het Midden-Oosten en Europa vestigden zich in groten getale in het Kaukasus-gebied. Bovendien was het strategisch gelegen berggebied voortdurend voorwerp en inzet van territoriale conflicten tussen de omringende mogendheden, te weten het Perzische Rijk, het Ottomaanse Rijk en Rusland. Als bufferzone tussen deze grootmachten ontwikkelde het gebied zich tot een bont geheel van vrijgevochten bergstaatjes.
Tegenwoordig leven er meer dan honderd nationale groepen. De Kaukasus kent een grotere diversiteit aan talen dan enig ander gebied van soortgelijke omvang. De culturele verscheidenheid wordt bovendien nog verder versterkt door de aanwezigheid van zowel het christelijk als het islamitisch geloof.
De ruime aanwezigheid van natuurlijke hulpbronnen en de gunstige ligging van de regio als doorvoerhaven voor de handel tussen Europa en Azië zouden de Kaukasus tot een welvarende streek kunnen maken. Niet-ijzerhoudende metalen, mineralen en steenkool worden er in grote hoeveelheden gewonnen. Bovendien zijn in de Kaspische Zee grote olie- en aardgasbronnen aanwezig. De schattingen over de totale hoeveelheid olie lopen uiteen van 18 tot 50 miljard vaten olie. Dat is minstens net zoveel als in de oliestaat Qatar. Daarnaast maakt de zeer vruchtbare landbouwgrond in het subtropische Zuid-Kaukasische gebied de teelt mogelijk van uiteenlopende landbouwproducten. In het noorden van de Kaukasus is landbouw ook mogelijk door de aanwezigheid van talloze rivieren afkomstig uit de bergen. Deze bieden ruimschoots mogelijkheden voor irrigatie. Bovendien voorzien de rivieren in de belangrijkste energiebron voor het gebied, namelijk hydro-elektriciteit. In de sovjetperiode maakte de rijkdom aan natuurlijke hulpbronnen de Kaukasus dan ook tot een van de meest ontwikkelde gebieden van de Sovjetunie.
Echter, de combinatie van een zwakke staat waar een democratische structuur zich nog moet ontwikkelen en gespannen verhoudingen tussen etnische groepen zorgt voor maatschappelijke instabiliteit, politieke spanningen, conflicten en economische achteruitgang. Het uiteenvallen van de Sovjetunie in 1991 heeft in de Kaukasus een situatie gecreëerd waarin de etnische spanningen die al tijdens de jaren tachtig sluimerden, in gewelddadige conflicten ontaarden. De belangrijkste posities in de overheid worden ingenomen door leiders afkomstig uit de etnische meerderheid van het land. Hierdoor vertegenwoordigt de overheid niet de hele bevolking, wat zorgt voor spanningen met de etnische minderheden.
Daarnaast zijn de landen in de Kaukasus die na het uiteenvallen van de Sovjetunie onafhankelijk werden, niet goed in staat te doen wat de Baltische staten wel gelukt is: een sterke en veilige staat opbouwen. Voor hun defensie blijven ze sterk afhankelijk van Rusland, dat echter weinig aandacht heeft voor de veiligheid van deze staten. De nieuwe staten missen een democratische traditie. Een goede wisselwerking tussen overheid en samenleving is niet op gang gekomen.
De opzet van dit websheet is dat per land of volk in de Kaukasus-regio in een zogeheten ‘landenpagina’ aandacht wordt besteed aan geschiedenis, politiek, economie en cultuur. Daarbij ligt het zwaartepunt op de meest karakteristieke eigenschap van de streek: etnische diversiteit. Aandacht voor etnische diversiteit geeft immers een aanvaardbare verklaring voor de vraag waarom een streek zo rijk aan grondstoffen een van de meest ontwrichte samenlevingen van Oost-Europa herbergt. Ook is rekening gehouden met de invloed en belangen die de omliggende, grotere landen in de regio hebben. Voor Rusland, Turkije en Iran en ‘het Westen’ is dus ook een pagina ingericht, zij het dat uitsluitend het op de regio gerichte buitenlands beleid van deze landen aan de orde komt.